Kariery kryminalne kobiet

Kariery kryminalne w przypadku kobiet rzeczywiście się zdarzają, ale są to niezwykle rzadkie przypadki. Nawet kobiety, które dopuściły się czynów karalnych w nieletniości, w przeważającej większości (80%) nie są skazywane jako osoby dorosłe. Spośród niegdysiejszych nieletnich jedynie co dziesiąta kobieta popełniła później dwa lub więcej czynów karalnych. Co więcej, także nasze badania potwierdzają, że nawet jeśli kariery kryminalne są udziałem kobiet, to są one znacznie krótsze niż w przypadku mężczyzn. Średnia długość pozostawania w przestępczości przez kobiety jest dość krótka i wynosi zaledwie 2 lata, podczas gdy średnia długość kariery męskiej to 7 lat. Ponadto, nawet jeśli kobiety popełniają więcej niż jedno przestępstwo, to na ogół ich czyny są zogniskowane w krótkim przedziale czasowym. Nie chodzi tu także o przypadki, że kobieta przestaje popełniać przestępstwa, ponieważ odbywa karę pozbawienia wolności, bo (jak piszę w niniejszym rozdziale) badane przez nas kobiety trafiały do więzienia bardzo rzadko. Jeśli przyjmiemy, że za karierę uznamy nie tylko popełnienie w dorosłości dwóch lub więcej czynów, ale także ponad pięcioletni okres, w którym te czyny miały miejsce, to odsetek kobiet z karierą kryminalną w naszych badaniach spadnie z 11,4 do zaledwie 3,3%. Wyraźnie różni się też natężenie przestępczości kobiet i mężczyzn na różnych etapach życia. W przypadku obu płci największe nasilenie występuje w wieku 22–29 lat, jednak u kobiet częstotliwość czynów karalnych jest wówczas tak duża, że stanowi ponad połowę wszystkich czynów. Co więcej, wiek ten dla wielu kobiet jest także początkiem dorosłej przestępczości. Przejście od przestępczości młodzieżowej do dorosłej w przypadku mężczyzn jest płynne. U kobiet obserwujemy pewne zahamowanie aktywności kryminalnej w bardzo wczesnej dorosłości, a następnie jej intensyfikację. W przypadku 14% kobiet, które pierwszy dorosły czyn popełniły po 30 roku życia, pojawia się pytanie, czy wobec nich można mówić w ogóle o jakimkolwiek związku z czynami karalnymi w nieletniości i czy taka droga życiowa zasługuje na miano „kariery kryminalnej”? Struktura polskiej przestępczości kobiet z karierą kryminalną potwierdzałaby tezę, że nie tylko kobiety w ogóle, ale także recydywistki, dopuszczają się mniej poważnych czynów niż mężczyźni. Co ciekawe, struktury przestępczości kobiet, które dopuściły się w dorosłości tylko jednego czynu i tych, które miały ich więcej, zasadniczo bardzo się nie różnią. Niestety, pewne rozczarowanie przyniosła analiza skłonności kobiet do pozostawania w karierze kryminalnej w odniesieniu do ich sytuacji rodzinnej w okresie nieletniości. Jedynym istotnym czynnikiem pozytywnie skorelowanym z późniejszymi wielokrotnymi przestępstwami jest negatywna opinia o matce w okresie dzieciństwa. Negatywne postawy i zachowania matek dotknęły 23% dziewcząt, które w dorosłości nie popełniły przestępstwa i 43% tych, które jako dorosłe kobiety dopuściły się co najmniej dwóch czynów karalnych. Nie ma jednak większej różnicy we wpływie negatywnej postawy ojców, a ze względu na skromne dane liczbowe nie sposób w badaniach ilościowych ocenić wpływu pobytu
rodzica w zakładzie karnym na dalsze losy badanych. Nie udało się też ustalić wyraźnego powiązania uprzedniej wiktymizacji z pozostawaniem w karierze kryminalnej. Kobiety, także te popełniające przestępstwa wielokrotnie, są skazywane na kary pozbawienia wolności znacznie rzadziej niż mężczyźni i odbywają krótsze wyroki. Jednak wyniki naszych badań pokazują, że bez względu na płeć pozostawanie w przestępczości wyraźnie podnosi ryzyko uwięzienia. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że kara pozbawienia wolności dotyka kobiet, które wiele w życiu przeszły, zmagają się z niedostosowaniem społecznym, niekiedy z uzależnieniami, samotnym rodzicielstwem. Uwięzienie, jako zdarzenie silnie traumatyzujące, dotyka więc jednostek szczególnie wrażliwych. Kończąc ten rozdział, warto może jeszcze raz podkreślić, że badania ilościowe mają swoje ograniczenia, a dalsze badania problematyki karier kryminalnych kobiet należałoby prowadzić z wykorzystaniem metod jakościowych, co w przypadku naszych badań nie było możliwe z powodów opisanych w rozdziale poświęconym metodologii badań.