Teologiczne Studia Siedleckie
Published December 12, 2023 | Version v1
Journal article Open

Zakaz wstępu kobiet (ἄβατον) na górę Athos w bizantyjskim prawie kanonicznym (IX-XIX w.). Studium historyczno-prawne

Authors/Creators

  • 1. UwS Siedlce

Description

Inaccessibility for women (ἄβατον) to Mount Athos in Byzantine canon law (9th-19th centuries). A historical and legal study

The aim of the article is to analyze the historical origins of inaccessibility for women to Mount Athos in the sources of Byzantine canon law (9th-19th centuries). The author hypothesizes that this prohibition resulted principally from tax exemptions granted to monks by Byzantine emperors (9th-11th centuries). Initially, this prohibition applied to everything female, only subsequently it applied specifically to women. The historical insertion of this prohibition became linked to the arrival of Wallachian shepherd families, including women, on Mount Athos. It was due to interactions between these women and monks, which violated the monks’ practice of sexual abstinence. Initially, „ἄβατον” had the quality of common law, only later it was accepted by positive law. Ottoman rule, legal sources no longer mentioned „expressis verbis” the prohibition on women's access to Mount Athos, because evidently no serious violations of this prohibition occurred during this period.

Files

TSS_2023_Bider_Marcin.pdf

Files (373.7 kB)

Name Size Download all
md5:f9cc1c97a2a322a8d05381d50fcb5c90
373.7 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (English)
Inaccessibility for women (ἄβατον) to Mount Athos in Byzantine canon law (9th-19th centuries). A historical and legal study

Related works

Is part of
Journal: 10.5281/zenodo.10344141 (DOI)
Journal: 1733-7496 (ISSN)

Dates

Issued
2023-12-12

References

  • [B.a.]. Άγιον Όρος: Ο πολυσυζητημένος θεσμός του άβατου και πότε παραβιάστηκε. Pobrano z: https://www.romfea.gr/afieromata/16726-agion-oros-o-polusuzitimenos-thesmos-tou-abatou-kai-pote-parabiastike [14.11.2023].
  • [B.a]. (1997). Το άβατον του Αγίου Όρους και η Συνθήκη Σένγκεν, Άγιον Όρος Άθω: Έκδ. Ιεράς Μονής Εσφιγμένου.
  • Baron, A., Pietras, H. (2001). Dokumenty Soborów Powszechnych: tekst grecki, łaciński, polski, t. 1, Nicea I, Konstantynopol I, Efez, Chalcedon, Konstantynopol II, Konstantynopol III, Nicea II: (325-787). Kraków: Wydawnictwo WAM.
  • Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit. Datensatz 19375/21671. Pobrano z: https://xmlpublic.bbaw.de/legacy/apps/pmbz/scripts/browse.xql?position=19375#, [dostęp: 14.11.2023].
  • Caban, P. (2017). "Miejsce, do którego żadna kobieta nigdy nie weszła […]". Unikatowe duchowe dziedzictwo Półwyspu Athos w kontekście historii i współczesności, Polonia Sacra 21, nr 3, 5-26.
  • Ceran, W. (2002). Idiorytmia. W: O. Jurewicz (red.), Encyklopedia kultury bizantyńskiej (215). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Conomos, D., Speake, E. G. (2005). Mount Athos, the Sacred Bridge: The Spirituality of the Holy Mountain. Oxford: P. Lang.
  • Dieten, Jan-Louis van. (1968). Abaton. W: P. Wirth i in. (red.), Reallexikon der Byzantinistik, t. 1 (50-84). Amsterdam: Hakkert.
  • Doroszkiewicz, W. (2009). Monastycyzm na Świętej Górze Athos. W: M. Kuczyńska (red.), Święta Góra Athos w kulturze Europy: Europa w kulturze Athosu (10-20). Gniezno: Collegium Europaeum Gnesnense. Poznań: Komisja Slawistyczna PAN.
  • Dymczyk, R. (2017). Kobiety Świętej Góry Athos: nieobecna obecność – prolegomena. Poznań: UAM.
  • Fatouros, G. (2011). Theodori Studitae Epistulae, t. 2, Textum (epp. 71-560). Berlin: De Gruyter.
  • Hiżycki, Sz. (2013). Apoftegmaty Ojców Pustyni, t. 4, Zbiór anonimowy. Kraków- Tyniec: Wydawnictwo Benedyktynów.
  • Justinianus Imperator. (2014). Novellae. W: R. Schöll, W. Kroll, Corpus iuris civilis, t. 3. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Kasprzak, D. (2004). Galla Placydia - władczyni Zachodu w epoce barbarzyńców. Studia Laurentiana 4, nr 2, 199-216.
  • Konidaris, I. M. (2000). The Mount Athos Avaton. Revue Hellénique de Droit International 53, 215-226.
  • Kuczyńska, M. (red.). (2009). Święta Góra Athos w kulturze Europy: Europa w kulturze Athosu. Gniezno: Collegium Europaeum Gnesnense. Poznań: Komisja Slawistyczna PAN.
  • Lampe, G. W. H. (1961). A patristic Greek lexicon. Oxford: Clarendon Press.
  • Meyer, Ph. (1894). Die Haupturkunden für die Geschichte der Athosklöster: Grösstentheils zum ersten Male. Leipzig: J.C. Hinrichs.
  • Mironowicz, M. (2015). Monastery na Św. Górze Athos do 1453 roku. Białystok: Libra.
  • Nikopoulos, A. V. (2021). The Design of the Old Status of Mount Athos, t. 1, The Byzantine Era (8th century - beginning of 15th c.). Thessaloniki: Patriarchal Institute for Patristic Studies.
  • Ohme, H. (2013). Concilium Constantinopolitanum a. 691/2 in Trullo habitum (Concilium Quinisextum). Berlin: De Gruyter.
  • Oikonomides, N. (1991). Sigillion. W: A. P. Kazhdan i in. (red.), The Oxford dictionary of Byzantium, t. 3 [Nike – Zygo] (1893-1894). New York, NY: Oxford University Press.
  • Oost, St. I. (1968). Galla Placidia Augusta: A biographical essay. Chicago: University of Chicago Press.
  • Papachryssanthou, D. (1975). Actes du Prôtaton, t. 1. Paris: P. Lethielleux.
  • Papastathis, C. Κ. (2000). The Enclosure of Mount Athos in the Framework of Gender Discrimination. Kanon 16, 265-284.
  • Pausanias Periegetes. (1968). Na olimpijskiej bieżni i w boju: z Pauzaniasza Wędrówki po Helladzie księgi V, VI, i IV (tł. z jęz. grec. i oprac. J. Niemirska-Pliszczyńska). Wrocław: Ossolineum.
  • Rocha-Pereira, M. H. (1990). Pausaniae Graeciae descriptio, t. 2, Libri V- III. Leipzig: Teubner.
  • Różycka-Bryzek, A. (2002). Athos. W: O. Jurewicz (red.), Encyklopedia kultury bizantyńskiej (58-61).Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Talbot, A.-M. (1991). Typikon, Monastic. W: A. P. Kazhdan i in. (red.), The Oxford dictionary of Byzantium, t. 3 [Nike – Zygo] (2123). New York, NY: Oxford University Press.
  • Talbot, A.-M. (1998). Women and Mt Athos. W: A. Bryer, M. Cunningham (red.), Mount Athos and Byzantine Monasticism: Papers from the Twenty-eighth Spring. Symposium of Byzantine Studies, Birmingham, March 1994 (67-79). Aldershot: Variorum.
  • Talbot, A.-M. (2012). Searching for Women on Mt. Athos: Insights from the Archives of the Holy Mountain. Speculum 87, nr 4, 995-1014.
  • Znosko, A. (2000). Kanony Kościoła Prawosławnego, t. 1, cz. 3. Hajnówka: "Bratczyk".
  • Γρηγόριος Παλαμάς. (1863). Βίος Αγίου Πέτρου Αθωνίτου. W: J.-P. Migne (red.) Patrologia Graeca, t. 150 (995-1040). Lutetiae Parisiorum: Migne.
  • Δασκαλάκης, Γ. Δ. (1964). Η συνταγματικότης της απαγορεύσεως εισόδου γυναικών εις το Άγιον Όρος. Νέα Εστία 75, 98-110.
  • Νικόπουλος, Α. Β. (2019). Πετρος ο Αθωνιτης - Η τεκμηριωση του πρωϊμου μοναχισμου και των νομικων θεσμων στον Αρχαϊκο αθωνα. Κοσμος/Cosmos 6, 295-338.
  • Παπαδάτος, Στ. Ιως. (1969). Το πρόβλημα του αβάτου του Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκη: [b.w.].
  • Παπαστάθης, Χ. Κ. (1979). Το άβατο του Αγίου Όρους στις γυναίκες. Αρμενόπουλος 33, 80-87.
  • Πουλής, Γ. Α. (1981). Το άβατο του Αγίου Όρους και η ποινικοποίηση της παραβίασης του με το ν.δ. 2623/1953. Αρμενόπουλος 2, 169-181.
  • Ραφαήλ, Π. Η ιστορική και συνταγματική θεμελίωση του Αβάτου του Αγίου Όρους. Pobrano z: https://www.arthro-13.com/news/i-istoriki-kai-syntagmatiki-themeliosi-toy-avatoy-toy-agioy-oroys/ [14.11.2023].
  • Дионисий, (Шленов).(2016). Понятие "аватон" (ἄβατον) в христианской литературе и византийской монашеской традиции. Богословский вестник 22-23, nr 3-4, 264-297.
  • Стойкова, А. (2009). Жените и Света гора Славянски литературни и фолклорни свидетелства. W: M. Kuczyńska (red.), Święta Góra Athos w kulturze Europy: Europa w kulturze Athosu (258-266). Gniezno: Collegium Europaeum Gnesnense. Poznań: Komisja Slawistyczna PAN.