Kûfe'de İrsâl ve Tedlîsin Çok Olmasının Gerekçeleri Üzerine / A Study of the Reasons for the Existence of a Large Number of Irsāl and Tadlīs in the Kūfa

Hadis rivâyet tarihinde sebepleri farklı birçok problem ortaya çıkmış ve bunların her biri çeşitli şekillerde isimlendirilmiştir. Bunlar içerisinde irsâl ve tedlîsin yeri başkadır. Çünkü bu problemlerin ortaya çıkışındaki sebepler bazen icbârîdir. Siyâsî, idârî, itikâdî ve sosyolojik faktörler bunlardan bazılarıdır. Tarihte bazı bölgeler hadis rivâyetinin merkezi konumunda olmuşlardır. Kûfe bunlardan birisidir ve uzun süre bu hüviyetini korumuştur. Ancak bölgenin özel yapısından dolayı irsâl ve tedlîs gibi hadisin isnâdını problemli hale getiren rivâyet şekilleri, diğer bölgelere nazaran burada fazla görülmüştür. Makalede Kûfe’nin kuruluşundan, cazibe merkezi olmasını yitirdiği zamana kadar, yaklaşık ilk bir buçuk asırdaki özel yapısına sebebiyet veren yönleri ele alınarak; problemli rivâyetlerin niçin burada yoğunlaştığı hakkında bir kanaat serdedilecektir.

In the history of hadith transmission many problems have been arisen and each of these are named in different ways. Among them, irsāl and tadlīs have a different position. The reasons for the emergence of these problems are sometimes obligatory. Political, administrative, theological and sociological factors are some of them. Throughout the history, some regions played a central role in hadith transmission. One of them was Kūfa which maintained its position for a long time. However, because of the special structure of the region, transmission forms that make hadith’s isnad problematic such as irsāl and tadlīs, were more common there than other regions. In this article, from the foundation of Kūfa to the time it lost its center of attraction, the aspects that give rise to its special structure in the one and half century will be discussed; an understanding will be given as to why the problematic narrations are concentrated here.