GAYRİMENKUL PİYASASINDA ETKİNLİK ve TÜRKİYE GAYRİMENKUL PİYASASI ETKİNLİK ENDEKSİ HAZIRLANMASI ÇALIŞMASI

Gayrimenkul piyasaları ekonomi açısından öncül piyasalar olma özelliğiyle, ekonomik büyümeye, kalkınmaya ve istihdama yaptığı katkılarla makroekonomik dengeler açısından bir ülkedeki en önemli piyasalarından bir tanesidir. Gayrimenkul sektöründe etkinlik düzeyinin yükselmesi bütün makroekonomik göstergeler üzerinde olumlu etkiler oluşturarak, ekonominin genelinde büyümeyi desteklemektedir. Türkiye’de TCMB ve TÜİK tarafından gayrimenkul piyasalarına ilişkin yayınlanan endeksler ya sadece piyasanın dar tek bir boyutunu temsil etmekte ya da algıya dayalı olduğu için etkin kullanılamamaktadır. Bu makalede Türkiye’de gayrimenkul piyasalarının genelini etkilediği düşünülen on boyutta, bu boyutları temsilen alınan on değişken ile birleşik göstergeler endeksi hazırlama metodolojisi kullanılarak “Türkiye Gayrimenkul Piyasaları Bileşik Endeksi” hazırlama çalışması yapılmıştır. Endeksin hazırlanması için kullanılan değişkenler 2010 yılı baz alınarak veri seti hazırlanmıştır. Hazırlanan endeksin seçilmiş göstergelerle karşılaştırması (benchmarking) yapılmış ve 2021-2022 yılları için ise tahmin gücü sınanmıştır. Çalışmanın sonucunda oluşturulan bu endekse etki eden en güçlü üç değişken tespit edilmiştir. Buna göre birinci sırada sürdürülebilir finansman boyutunu temsilen “konut kredisi faizleri” gelmektedir. İkinci sırada ileri finansal araçlar boyutunu temsilen “ihraç edilen gayrimenkule dayalı finansal araçları ihraç tutarları” değişkeni gelmektedir. Üçüncü sırada ise gayrimenkul değerleme boyutunu temsilen “gayrimenkul değerleme uzmanı sayısı” olduğu tespit edilmiştir.