Işkının (Rheum ribes L.) Besin Öğeleri ve Fonksiyonel Niteliği
Description
Küçük çiçeklere sahip, ortalama 40 cm bitki boyunda çok yıllıklı otsu bir bitki olan ışkın, tıbbi aromatik bitkilerdendir. Ülkemizin birçok yerinde yetişmesine rağmen daha çok Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde yabani olarak toplanmakta ve henüz tazeyken sap ve kabukları uzaklaştırılarak tüketilmektedir. Bitkinin tüketilen kısımları orta ekşi bir tada sahiptir. Dünyada Rheum cinsine ait bazı türlerin tarımı yapılabilmesine rağmen ışkının tüketimi halen yabani olarak yetişmekte olan bitkilerden karşılanmaktadır. Antioksidant ve antimikrobiyal özellikleri tespit edilmiş ışkının halk arasında da beri; hazım kolaylaştırıcı, müshil, balgam söktürücü ve kusturmak amacıyla kullanıldığı belirtilmiştir. Güncel çalışmalar da ışkının kanser, diyabet, ülser vb. birçok dejeneratif ve endokrin bozucu hastalığı iyileştirme ve/veya önlemde faydalı olduğunu saptamıştır. Işkın taze, şerbet halinde, çay olarak, yemeklere ilave edilerek, fırınlanarak, dondurma ve turşu haline getirilerek tüketilmektedir. Ayrıca ışkının sapları fonksiyonel gıda bileşeni olarak değerlendirilirken, kabuklarından biyofilm ambalajlar üretilmiştir. Kapsamlı biyokimyasal fonksiyonları ve oldukça fazla kullanım potansiyeli olmasına rağmen ışkın hakkındaki literatür bilgisi sınırlıdır. Bu çalışmadaki amaç, ışkının sağlık, besin ve fonksiyonellik özellikleri üzerine yapılan araştırmaları derlemektir.