PhD.

Miftāḥu’l-Cinān, aslı Arapça olan sonra Farsçaya çevrilen ardından da devrin
valisi tarafından Türklerin anlaması için Türkçeye çevirtilen bir eserdir. Eser, İslam’ın
bazı emir ve yasaklarını; önemli gün, gece, bayram vb. zamanlarda yapılması gereken
veya tavsiye edilen ibadet, okunması gereken dualar; bazı hastalıklardan ve sıkıntılardan
kurtulmak için tavsiye edilen dua veya ibadetler; bir Müslümanın rutin olarak yapması
gerekenleri açıklayan dinî bir metindir. Tezi şu bölümlere ayırdık: 1. Dil incelemesi:
Burada eserde kullanılan gramer kurallarını, fonetiğini ve yapı bilgisini ele aldık. Metinde
Çağatay Türkçesinin özelliklerini ve yerelleşmeye başlayan gramer özelliklerini belirttik.
Bunun yanında sonuç bölümünde metnin Yarkent’te yazılması ve müstensihinin de
muhtemelen oralı olacağı düşüncesiyle yerelleşen unsurları tespit ettik. 2.
Transkripsiyonlu metin: Burada 201 varaklı metni transkripsiyon alfabesiyle yazdık.
Arapça ve Farsça metinler italik yazılmıştır. Önemli hususları ve kişileri dipnotlarda
belirttik. 3. Bağlamlı Dizin: Burada metindeki tüm sözcük kadrosunu metindeki
anlamlarıyla verilmiştir. Ayrıca hangi satırda ve sayfa olduğu, metinde kaç kez geçtiği
gibi hususlar da belirtilmiştir. 4. Tıpkıbasım: Burada metni görmek isteyen
araştırmacılara kolaylık olması için metnin küçük bir bölümünü verdik. Tüm metne
online ulaşılabilmektedir. Bu eserle dönemin sözcük kadrosu, dil özellikleri, grameri ve
dinî bilgisi göz önüne serilmiştir.