Zagadnienie ruchu w filozofii malarstwa Maurice'a Merleau-Ponty'ego

Obraz nie jest przedmiotem w prostym znaczeniu tego słowa, lecz raczej zjawiskiem, które ukazuje się obserwatorowi jako skutek ukierunkowanego nastawienia. Obecność przedmiotowego obrazu jest powoływana przez podmiot, którego świadomość powstaje się wraz aktami obserwacji. Przedmiot staje się zatem wraz z podmiotem, który jest wytwarzany w procesach refleksyjnego postrzegania. Złączenie istnienia przedmiotu estetycznego z bytem swego obserwatora jest procesem nacechowanym ruchem i zmiennością, które pobudzają podmiot również zmysłowo i emocjonalnie. W kontaktach z dziełem sztuki odnotować można poruszenie, które z jednej strony nasycone jest pragnieniem utrwalenia obecności zjawiającego się obrazu, zaś z drugiej strony skrywa ono przeświadczenie, że obserwowane zjawisko posiada ulotny status bytowy wymagający podtrzymywania, które nigdy nie uczyni go określonym czy ostatecznym. Obraz zjawia się i zanika, jest w nieustannym ruchu powoływania i zanikania. Identyczne sytuacje dotyczą każdego innego bytu, lecz byty estetyczne są nie tylko poznawane, lecz także cieleśnie doznawane, przeżywane i doświadczane. Byt obrazu wytwarza nie tylko świadomość u swego obserwatora, lecz także jego emocje, ponadto zaś odsłania wszelką niepewność jako jedyny trwały fundament wszelkiego bytu. Zachodzące w kontaktach z obrazami złączenie refleksyjności z emocjonalnością umożliwia podmiotowi ustalenie swego niepewnego statusu jako bytu pozostającego w stanie nieustannego wzbudzania do istnienia nigdy nie przechodzącego w pełną obecność. Obraz stanowi środek przeżycia niestałości i ruchliwości czystego życia. Obserwacja obrazu jest doświadczaniem bycia jako wydobywającego się z głębi, lecz jednocześnie powierzchownego i zanikającego. Wzbudza podejrzenie, iż przeczuwana głębia jest zarazem pustką przyczyniającą się do pogrążania się wszelkiego bytu w nicości. Obraz istnieje jako forma przepływów między jego powoływaną obecnością powracającą do swego źródła w świadomości stwarzającego samego siebie obserwatora. Obraz zjawia się, by zniknąć wraz z powołującą go świadomością, jest ruchem zaburzenia nieistnienia, które naznacza jego istnienie.