Published October 25, 2022 | Version 16 July 2022
Journal article Open

वरणीयगुरुगुणाः

  • 1. Research Professor, Srinivasa Yoga Samskrit Research Centre, Mukka. Suratkal, Mangaluru

Description

तत्फलं गळितं [पतितं] कल्पवृक्षात् । स च कल्पवृक्षस्तु निगमः । चिन्तितं फलं प्रदिशतीति हेतोः कल्पवृक्षस्य कल्पवृक्ष इति नाम । निगमस्तु कल्पवृक्ष इव सर्वैरपेक्षितं फलं सुखं वा दत्ते इति कारणतः कल्पतरोः दृष्टान्तोऽत्र । निगमानामध्ययनेन, अभ्यासेन, नियततया पठनेन च सर्वे नराः स्वाभीष्टं प्राप्नुवन्ति । मोक्षादिशाश्वतसुखप्राप्त्यर्थञ्च निगमाः अवश्यमध्येतव्याः । यथा निगमाध्ययनं मोक्षादिफलदानसमर्थं तथा तस्य निगमस्य साररूपं, फलरूपञ्च श्रीमद्भागवतम् अधेतॄणां सर्वाभीष्टदायि । भगवतोऽतिशयानुग्रहकारणीभूतञ्च । तस्मादेव तत्फलरूपं श्रीमद्भागवतं पीयूषरससम्भृतञ्चेति पुराणज्ञानां मतम् । तत्फलं पीयूषरससम्भृतं , मरणपर्यन्तमपि, सर्वैः सुध्येयमिति तु तज्ज्ञानामभिप्रायः ।

Notes

श्रीमद्भागवतं पुराणगणेषु प्रथमं स्थानमलङ्करोतीति तु सर्वविदितमेवेदम् । पुराणानि त्वष्टादशात्यन्तं प्रसिद्धानि । तानि तु चेतराणि पुराणानि नानाविषयोपनिबद्धानि च सन्ति । श्रीमद्भागवतन्तु भगवत्परकमेवास्ति ,भगवतः कथाभिर्भगवद्भक्तमाहात्म्येन च । तस्मादेवोक्तं पुराणान्तरेषु , कालव्यालमुखालीढजगत्त्राणविधायकम् । श्रीमद्भागवतं शास्त्रं कलौ कीरेण भाषितम् ॥ इति समयः सर्पवत् ।स्वस्य मुखेन जगदालीढमामग्नं वा करिष्यति । एतेन क्रमेण समयसर्पमुखेन दंशितं लोकं रक्षतीदं पुराणम् । कालस्तु नित्यं चलति । गमनशीलोऽयं कालः, स्वविषोल्बणं अन्यशरीरं यथा विधास्यति , तथायं स्वचङ्क्रमणेन जगदेव निगरति । तेन त्राणार्थं श्रीमद्भागवतं भगवता वेदव्यासेन विरचितम् । तस्माद्भागवतम् अमृतद्रवसंयुतं फलमिव । तत्फलं गळितं [पतितं] कल्पवृक्षात् । स च कल्पवृक्षस्तु निगमः । चिन्तितं फलं प्रदिशतीति हेतोः कल्पवृक्षस्य कल्पवृक्ष इति नाम । निगमस्तु कल्पवृक्ष इव सर्वैरपेक्षितं फलं सुखं वा दत्ते इति कारणतः कल्पतरोः दृष्टान्तोऽत्र । निगमानामध्ययनेन, अभ्यासेन, नियततया पठनेन च सर्वे नराः स्वाभीष्टं प्राप्नुवन्ति । मोक्षादिशाश्वतसुखप्राप्त्यर्थञ्च निगमाः अवश्यमध्येतव्याः । यथा निगमाध्ययनं मोक्षादिफलदानसमर्थं तथा तस्य निगमस्य साररूपं, फलरूपञ्च श्रीमद्भागवतम् अधेतॄणां सर्वाभीष्टदायि । भगवतोऽतिशयानुग्रह-कारणीभूतञ्च । तस्मादेव तत्फलरूपं श्रीमद्भागवतं पीयूषरससम्भृतञ्चेति पुराणज्ञानां मतम् । तत्फलं पीयूषरससम्भृतं , मरणपर्यन्तमपि, सर्वैः सुध्येयमिति तु तज्ज्ञानामभिप्रायः । तत्पानयोग्या रसिकाः, भावुकाश्च । तैश्च क्रियासमभिहारेण तत्राध्ययने प्रयत्नः करणीय इति तु सिद्धमिदम् ॥

Files

वरणीयगुरुगुणाः.pdf

Files (191.0 kB)

Name Size Download all
md5:cfa24d1e26ed9ddc4722a7a48a7e138d
191.0 kB Preview Download