GLOKOM İLACI KULLANMA ÖZ YETERLİLİK VE GLOKOM SONUÇ BEKLENTİLERİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Amaç: Araştırmada, glokomlu bireylerin glokom ilacı kullanma ile ilgili öz yeterliliklerini ölçen, Glokom İlacı Kullanma Öz Yeterlilik ve Glokom Sonuç Beklentileri Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amaçlandı.

Materyal ve Metot: Öncelikle ölçeğin dil geçerliliği ve kapsam geçerliği yapıldı. Birey Tanılama Formu ve Glokom İlacı Kullanma Öz Yeterlilik ve Glokom Sonuç Beklentileri Ölçeği 200 glokomlu bireye uygulandı. Değerlendirmede güvenirlik için cronbach alfa, geçerlilik için dil geçerliği, AFA ve DFA yapıldı.

Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin ortalama yaşı 60,63±14,30 (18-88) bulundu. Bireylerin %69’u (n=138) erkek, %83,5’i (n=167) evli, %44’ü (n=88) ilkokul mezunu, %87,5’inin (n=175)’idi. Kapsam geçerlik indeksi; Glokom İlacı Kullanma Öz Yeterlilik Ölçeği için 0,99, Göz Damlası Doğru Kullanma Öz Yeterlilik Ölçeği için 0,97, Glokom Sonuç Beklentileri Ölçeği için 0,90 puan olarak tespit edildi. Yapılan KMO ve Barlett Sphericity testleri sonuçlarına göre ölçeklerde örneklem büyüklüğünün faktör analizi yapmaya uygun olduğu sonucuna varıldı. Glokom İlacı Kullanma Öz Yeterlilik Ölçeği ve Glokom Sonuç Beklentileri ölçeğinin faktör yüklerinin 0,30’dan yüksek olduğu ve tek boyutta toplandığı tespit edildi. Glokom İlacı Kullanma Öz Yeterlilik Ölçeği’nde ise faktör yükleri 0,30’dan düşük olan dört madde çıkarıldı. Geriye kalan 10 madde iki alt boyutta toplandı ve faktör yüklerinin uygun olduğu belirlendi. Cronbach alfa değerinin ölçek ve alt boyutlarda 0,94 ve 0,80 düzeltilmiş madde bütün korelasyonunun 0,410 ile 0,827 değerleri arasında değiştiği saptandı. Ölçekler arasında yapılan eşleştirilmiş örneklem t testi sonuçlarına göre ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmedi (p>0,05).

Sonuç: Glokom İlacı Kullanma Öz yeterlilik ve Glokom Sonuç Beklentileri Ölçeği Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğu görüldü. Glokomlu bireylerin öz yeterliliklerini ve tedaviye uyumlarını değerlendirmede kullanımı önerilmektedir.