Zmiany zasięgu występowania wybranych gatunków motyli dziennych (Lepidoptera: Papilionoidea) w południowo-wschodniej Polsce
Authors/Creators
- 1. Markowa 1498, 37-120 Markowa, Polska, e-mail: jarekbury2@wp.pl
- 2. Zamojskie Towarzystwo Przyrodnicze, ul. Oboźna 19/8, 22-400 Zamość, Polska
- 3. Osiedle Kombatantów 19/3, 37-500 Jarosław, Polska
Description
Changes in the distribution ranges of selected species of butterflies (Lepidoptera: Papilionoidea) in south-eastern Poland. The paper presents new localities of Iphiclides podalirius, Brenthis daphne and Minois dryas in SE Poland. In particular, Iphiclides podalirius in the years 2019-2021 was first shown on the Tarnów Plateau, the Kolbuszowa Plateau, the Tarnobrzeg Plateau, the Middle Roztocze, the Bełz Plain and the Sokal Ridge, additionally its presence on the Vistula Lowland and Sącz Basin was confirmed after about 80 and 70 years of break, respectively. Brenthis daphne in the period 2017-2021 was first detected on the Rzeszów Foreland, the Subcarpathian Glacial Valley and the Kolbuszowa Plateau, while Minois dryas in the years 2019-2021 was first detected on the Tarnogród Plateau and the Low San Valley. Additionally its presence on the Rzeszów Foreland was confirmed after about 40 years break. The new data strongly confirms the range expansion of all these thermophilic species in SE Poland.
Files
Przyroda_28(online006).pdf
Additional details
References
- Bury J. 2010. Leksykon – motyle, pp. 137–171, In: Buszko J., Bury J., Wiatrak Z. Najpiękniejsze motyle i trzmiele Podkarpacia. Libra, Rzeszów: 171 pp.
- Bury J. 2012. Distribution of Minois dryas (Scopoli, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae) in Poland – review of the current state and new data. Fragmenta Faunistica 55(1): 31–40.
- Bury J. 2017a. Nowe dane o rozmieszczeniu Brenthis daphne (Bergsträsser, 1780) (Lepidoptera: Nymphalidae) w południowo-wschodniej Polsce z lat 2001–2016. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 36(2): 55–70.
- Bury J. 2017b. Motyle dzienne (Rhopalocera: Hesperioidea i Papilionoidea) okolic Komańczy. Opracowanie wykonane jako część Projektu "Karpackie Inicjatywy Lokalne 2", realizowanego przez Stowarzyszenie "Ekopsychologia" dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Komańcza, 62 pp. DOI: 10.13140/RG.2.2.12852.96643
- Bury J. 2018. Motyle dzienne (Rhopalocera: Hesperioidea i Papilionoidea) Hyżniańsko-Gwoźnickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk "Nad Husowem" (PLH180025) sieci Natura 2000. Przegląd Przyrodniczy 29(1): 58–77.
- Bury J. 2019a. Nowe dane o rozmieszczeniu skalnika driady Minois dryas (Scopoli, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae) w południowo-wschodniej Polsce z lat 2016–2018. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 38(1): 21–48.
- Bury J. 2019b. Uwagi nad rozmieszczeniem, biologią i fenologią Iphiclides podalirius (Linn aeus, 1758) (Lepidoptera: Papilionidae) na Podkarpaciu i w Małopolsce w latach 2015–2019. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 38(3-4): 31–56.
- Bury J. 2019c. Motyle dzienne (Rhopalocera: Hesperioidea i Papilionoidea) Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk "Lasy Sieniawskie" (PLH180054) sieci Natura 2000. Przegląd Przyrodniczy 30(2): 68–88.
- Bury J. 2020a. Uwagi o rozmieszczeniu i biologii dostojki pandory Argynnis (Pandoriana) pandora (Denis et Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Nymphalidae) w Polsce. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 39(2): 3–18.
- Bury J. 2020b. Common Glider – Neptis sappho (Pallas, 1771) (Lepidoptera: Nymphalidae) in south-eastern Poland: another case of oversight or rapid range expansion of a species considered extinct? Annals of the Upper Silesian Museum in Bytom, Entomology 29(online 006): 1–20. DOI: 10.5281/zenodo.4066591.
- Bury J. 2020c. Minois dryas Scopoli, 1763 – first record on the Tarnogród Plateau – 29.07.2020. DOI: 10.13140/RG.2.2.24082.48323
- Bury J., Masło D., Obszarny M., Paluch F. 2015. Expansion of Iphiclides podalirius (Linn aeus, 1758) (Lepidoptera: Papilionidae) on Podkarpacie Region (SE Poland) in 2010-2014. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 34(3): 3–17.
- Bury J., Masło D., Obszarny M. 2016a. Nowe dane o rozmieszczeniu skalnika driady Minois dryas (Scopoli, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae) w południowo-wschodniej Polsce z lat 2012–2014. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 35(2): 41–62.
- Bury J., Mazepa J., Kutera M., Guzik W. 2016b. Nowe dane o rozmieszczeniu skalnika driady Minois dryas (Scopoli, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae). Część II. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 35(3): 3–36.
- Bury J., Guzik W. 2018. Nowe dane o występowaniu Argynnis pandora (Denis et Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Nymphalidae) w południowo-wschodniej Polsce. Wiadomości Entomologiczne 37(1) 62–63.
- Buszko J. 1997. A distribution atlas of butterflies in Poland 1986-1995. Turpress, Toruń: 170 pp.
- Buszko J. 1998. Czerwona lista motyli dziennych (Rhopalocera) Górnego Śląska, Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego Górnego Śl., Katowice, Raporty i opinie 3: 69–82.
- Buszko J. 2004a. Iphiclides podalirius, pp. 241–242, In: Głowaciński Z., Nowacki J. (Eds.), Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce. IOP PAN, Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego, Kraków-Poznań: 447 pp.
- Buszko J. 2004b. Minois dryas, pp. 264–265, In: Głowaciński Z., Nowacki J. (Eds.), Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce. IOP PAN, Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego, Kraków-Poznań: 447 pp.
- Buszko J., Masłowski J. 2008. Motyle Dzienne Polski. Nowy Sącz, Koliber: 274 pp.
- Buszko J., Nowacki J. (Eds.) 2000. The Lepidoptera of Poland. A distributional checklist. Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Poznań-Toruń: 170 pp.
- Buszko J., Nowacki J. 2002. Lepidoptera, In: Głowaciński Z. (Ed.), Red list of threatened animals in Poland. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków, 264 pp.
- Buszko J., Nowacki J. (Eds.) 2017. A Distributional Checklist of the Lepidoptera of Poland. Polish Entomological Monographs 13:1–222.
- Dąbrowski J. S., Krzywicki M. 1982. Ginące i zagrożone gatunki motyli (Lepidoptera) w faunie Polski. Część I. Nadrodziny: Papilionoidea, Hesperioidea, Zygenoidea. Disappearing and threatened Lepidoptera on fauna of Poland. Studia Naturae. Seria B – Wydawnictwa Popularnonaukowe. Nr 31. PWN, Warszawa-Kraków: 171 pp.
- Dąbrowski J.S., Śliwiński Z. 1992. Motyle (Lepidoptera), pp. 65–83, In: Głowaciński Z. (Ed.), Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Zakład Ochrony Przyrody i Zasobów Naturalnych PAN, Kraków: 119 pp.
- Głowaciński Z., Nowacki J. (Eds.) 2004. Polska Czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce. PWRiL, Warszawa: 447 pp.
- Gut S. 1961. Osobliwości przyrody województwa rzeszowskiego jako podstawa ruchu turystyczno-krajoznawczego. Wydawnictwa Popularnonaukowe ZOP PAN, Kraków: 19: 5–94.
- Kondracki J. 2002. Geografia regionalna Polski. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa: 464 pp.
- Krzywicki M. 1982. Monografia motyli dziennych Polski. Papilionoidea i Hesperioidea (Lepidoptera), Lublin: 364 pp., 168 maps, 17 tabl., 4 tables (manuscrpt).
- KSIB 2021. Mapa bioróżnorodności [online], Krajowa Sieć Informacji o Bioróżnorodności, http://baza.biomap.pl, Dostęp: 2021.12.27.
- Kudrna O. 2002. The distribution Atlas of European Butterflies. Oedippus 20: 1–343.
- Kudrna O. 2019. Distribution of Butterflies and Skippers in Europe (Lepidoptera: Rhopalocera, Grypocera). 24 years Mapping European Butterflies (1995-2019), Společnost pro Ochranu Motýlů, Prachatice: 363 pp.
- Lewacki J. 1949. Przyczynek do poznania fauny motyli tzw. większych okolic Krakowa. Polskie Pismo Entomologiczne 19: 324–326.
- Muszyk L. 1868. Zapiski o motylach z okolic Krakowa. Sprawozdanie Komisji Fizjograficznej PAU 2: 130–131.
- Niesiołowski W. 1928. Przyczynek do fauny motyli większych (Macrolepidoptera) okolic Krakowa. Sprawozdanie Komisji Fizjograficznej PAU 62: 31–41.
- Palik E., Przybyłowicz Ł., Kosior A., Król W., Solarz W., Witkowski Z. 2005. Changes in the species composition and distribution of butterflies (Rhopalocera) in Cracow (Poland) since the mid-19th century. Fragmenta Faunistica 48(2): 181–215.
- Pawłowski J. 2011. Karpaty polskie jako ostoja i azyl zagrożonych gatunków bezkręgowców. Polish Carpathians Mts. as a refugium of the endangered species of invertebrates. Roczniki Bieszczadzkie 19: 231–245.
- Prüffer J. 1917. Przyczynek do fauny łuskoskrzydłych okolic Zwierzyńca Lubelskiego. Pamiętnik Fizjograficzny 24(3): 1–13.
- Prüffer J. 1918. Przegląd motyli większych (Macrolepidoptera) okolic Krakowa. Sprawozdanie Komisji Fizjograficznej PAU 52: 1–80.
- Prüffer J. 1923. Materiały do fauny motyli okolic Krakowa. Sprawozdania Komisji Fizjograficznej PAU 57: 69–78.
- Razowski J. 1985. Changes in the Lepidopterous Fauna of Cracow. Nota Lepidopterologia 8(1): 65–68.
- Razowski J., Palik E. 1969. Fauna motyli okolic Krakowa. Acta Zoologica Cracoviensia 14: 217–310.
- Romaniszyn J., Schille F. 1929. Fauna motyli Polski. I. Prace monograficzne Komisji Fizjograficznej 6: 1–552.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną. 15570-15582. DZ. U., Nr 220, poz. 2237.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. 1-44. DZ. U., 2016, poz. 2183.
- Settele J., Kudrna O., Harpke A., Kuehn I., van Swaay C., Veronik R., Warren M., Wiemers M., Hanspach J., Hickler T., Kuehn E., van Halder I., Veling K., Vliegenthart A., Wynhoff I., Schweiger O. 2008. Climatic Risk Atlas of European Butterflies, Biorisk 1 (Special Issue): 1–710.
- Skalski A.W. 1976. Uwagi o zmianach w lepidopterofaunie Wyżyny Krakowsko–Częstochowskiej i terenów przyległych, pp. 27-33, In: Sandn er H. (Ed.), Entomologia a Ochrona Środowiska, PWN, Warszawa: 252 pp.
- Warecki A., Sielezniew M. 2008. Dryad Minois dryas (Lepidoptera, Nymphalidae) in south-eastern Poland: a recent range expansion or oversight of an endangered species? Polish Journal of Entomology 77: 191–198.
- Wiech K., Zięba A. 2010. Motyle i trzmiele na bieszczadzkich kwiatach. Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Górne: 199 pp.
- Wiemers M., Balletto E., Dincă V., Fric Z.F., Lamas G., Lukhtanov V., Munguira M.L., van Swaay C.A.M., Vila R., Vliegenthart A., Wahlberg N., Verovnik R. 2018. An updated checklist of the European Butterflies (Lepidoptera, Papilionoidea). ZooKeys 81: 9–45.
- Witkowski Z.J., Król W., Solarz W. (Eds.). 2003. Carpathian List Of Endangered Species. WWF and Institute of Nature Conservation, Polish Academy of Sciences, Vienna-Kraków: 64 pp.
- Wolf P. 1927. Die Gross-Schmetterlinge Schlesiens. Teil 1. Auf Veranlassung des Vereins für schlesische Insektenkunde zu Breslau. Karl Vater, Breslau: 1–60.
- Żebrawski T. 1867. Spis owadów łuskoskrzydłych z okolic Krakowa i niektórych odleglejszych miejscowości. Sprawozdanie Komisji Fizjograficznej 1: 144–158.