مروری بر ساختار نانوداروها و کاربرد آنها در بهبود بیماریها

: حوزه دارو یکى از مهمترین و تأثیرگذارترین حوزه هاى پزشکى و دامپزشکی است. رهایش کنترل نشده دارو، بروز عوارض جانبى نامطلوب، میزان تأثیر پایینتر از حد ایده آل، تحت تأثیر قرار دادن همزمان بافتهاى آسیب دیده و سالم و ... از مشکلات عدیده این حوزه است .یکى از مواردى که دارورسانى مبتنى بر فناورى نانو می تواند در آن بسیار تأثیرگذار باشد، استفاده از این فناورى در رسانش داروهاى آبگریز است .نانو داروها قبل از آن که به عنوان یک واژه اختصاصی بصورت کلمه نانودارو به کاربرده شوند به نحوی در داروسازی مورد استفاده قرار گرفته بودند .داروهای نانو از نظر اندازه، شکل و ترکیبات مختلف بصورت اختصاصی عرضه می شوند .در حقیقت ابعاد به کار برده شده در فضای نانو برای استفاده در داروسازی چیزی در حدود 1 تا 122 نانومتر می باشد. بطور کلی اکثر ذرات نانوداروها بصورت کروی هستند .علت این امر سهولت فرآیند تولید آنهاست، اما اشکال استوانه ای، صفحه مانند، مکعب و یا سایر اشکال نیز به نحوی وجود دارد .لذا بدیهی است که از ذرات نانو به نحوی در تهیه مواد موثر بیولوژیک و مواد موثر آلی استفاده شود .ساختارهای متداول مانند لیپوزوم ها و میسل ها، و سایر ساختارهای طراحی شده نانو مانند دندریومرها، نانوکریستالها، nanoshells (NSs) ،quantum dots (QDs) ،fullerenes و سیکلودکسترین ها اشکال مختلفی از ساختارهای ذرات نانو می باشند .محدوده ساختاری و نوع ذرات نانو سبب ارائه انواع گسترده ای از داروهای نانو می گردد .بطور مثال دکسوروبیسن که یک داروی متداول در درمان سرطان می باشد .از زمانی که بصورت ذرات ریز در حد نانو و بصورت لیپوزوم ارائه شده است خواص گسترده تری را در زمینه درمان برخی سارکوم ها و سرطان تخمدان پیدا کرده است .نام تجارتی دکسوروبیسن حاوی ذرات نانو Doxilمی باشد .نانوداروها به نظر می رسد که بتوانند برای کاربرد مجدد داروهایی که به نحوی دارای مشکلاتی در زمینه های مختلف بوده اند، امیدواری زیادی را به ارمغان بیاورند .برخی از مشکلات داروسازی که با کاربرد نانوداروها می تواند برطرف گردد عبارتست از بهبود حلالیت، ارتقاء فراهم زیستی، توزیع غیر فعال و فعال داروها به سمت بافتهای هدف، نیمه عمر طولانی داروها و استفاده آنها در زمینه تصویربرداری .با این وجود مطالعه میزان سمیت احتمالی نانوداروها به عنوان یک دسته مجزا هنوز به طور کامل انجام نشده است .با این وجود در اغلب موارد ممکن است ارتقاء کیفیت داروهای نانو لزوما همراه افزایش میزان سمیت آنها نباشد