Published October 1, 2020 | Version v1
Journal article Open

Bước đầu tìm hiểu độc giả của văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam giai đoạn 1945-1975

Authors/Creators

  • 1. Institute of Literature, Vietnam Academy of Social Sciences

Description

BƯỚC ĐẦU TÌM HIỂU ĐỘC GIẢ CỦA VĂN HỌC HIỆN THỰC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945–1975

Lê Quốc Hiếu

Viện Văn học

Email: hieulq8989@outlook.com

Tóm tắt:
Bài viết bước đầu tìm hiểu một số đặc điểm của độc giả của văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa giai đoạn 1945-1975. Nếu như văn học miền Nam (1954-1975) có thể coi là sự tiếp nối của nền văn nghệ tiền chiến (1932-1945) ở một số phương diện thì văn học miền Bắc lại diễn ra sự “đứt gẫy”, chấm dứt của nền văn nghệ tiền chiến để mở đầu cho một nền văn nghệ mới: Văn nghệ kháng chiến với sự hình thành của một hệ hình độc giả mới. Bài viết tập trung vào đối tượng độc giả quần chúng như là hệ quả của một thực thể bộ ba có tính lai ghép giữa: Các cơ quan kiểm duyệt của Đảng, các nhà văn Cộng sản được Đảng trực tiếp lãnh đạo, và quần chúng như là người đọc.

Abstract:
This article explores some characteristics of the readership of socialist realist literature (1945-1975). Southern literature (1954-1975) can in some ways be considered as a continuation of pre-war Vietnamese art and literature (1932-1945), whereas Northern literature puts an end to this type of art and literature in order to open a new era of resistance art and literature, which formed a new type of readership. The article emphasizes this group of reader-people as a trilogy of factors: Party censorship, Party-directed writers, and the people as readers.

Files

Bước đầu tìm hiểu độc giả của văn học hiện thực XHCN.pdf

Files (17.7 MB)

Additional details

References

  • 1. Lại Nguyên Ân (2015), "Vụ Vào đời 1963, Dẫn giải vắn tắt", nguồn: http://vanviet.info/tu-lieu/cc-tai-nan-van-chuong-29-vo-doi-1/, ngày truy cập: 13/07/2020.
  • 2. Lại Nguyên Ân (2009), "Phan Khôi với phong trào Thơ mới", nguồn: https://phebinhvanhoc.com.vn/phan-khoi-voi-phong-trao-tho-moi/, ngày truy cập: 26/08/2020.
  • 3. Vũ Bằng (1967) "Báo chí Bắc Việt từ 1934 đến 1954", Văn học số 74.
  • 4. Phan Trọng Báu (1994), Giáo dục Việt Nam thời cận đại, Nxb. Khoa học Xã hội, Hà Nội.
  • 5. Nam Cao (1950), "Sáng tác kịp thời để đẩy mạnh tổng động viên" trong Hữu Nhuận sưu tầm (1999), Sưu tập Văn nghệ 1948-1954 tập 3/1950, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 6. Trường Chinh (1949), "Mấy vấn đề thắc mắc về văn nghệ", Văn nghệ số 6.1949.
  • 7. Trường Chinh (1974), Chủ nghĩa Mác và văn hóa Việt Nam, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
  • 8. Trường Chinh (1987), Tuyển tập tập 1, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
  • 9. Nguyễn Trọng Cổn (1979), "Vài nét về phong trào diệt giặc dốt ở Việt Nam trong 5 năm đầu kháng chiến chống Pháp (1945-1954), Nghiên cứu Lịch sử số 3 (186).
  • David Marr (1981), Vietnamese Tradition on Trial: 1920–1945, Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
  • 11. Đảng Cộng sản Việt Nam (2000), Văn kiện Đảng toàn tập (Tập 7: 1940-1945), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  • 12. Đỗ Đức Hiểu (chủ biên) (2004), Từ điển văn học (Bộ mới), Nxb. Thế giới, Hà Nội.
  • 13. Hồ Chí Minh (1945), "Chống nạn thất học", Cứu quốc ngày 4/10/1945.
  • 14. Hồ Chí Minh (1952), "Thư Hồ Chủ Tịch gửi các họa sĩ trong dịp khai mạc 'Triển lãm hội họa 1951'", Cứu quốc, số 1986, ngày 5-1-1952
  • 15. Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Thanh (1964), Bàn về văn hóa và văn nghệ (in lần thứ hai), Nxb. Văn hóa – Nghệ thuật, Hà Nội.
  • 16. Lê Trọng Lâm (1949), "Quần chúng và phê bình nghệ thuật: Đọc bài "Học hay không học" của ông Tô Ngọc Vân (Văn nghệ số 10)", Văn nghệ số 15 & 16 trong Hữu Nhuận sưu tầm (1949), Sưu tập Văn nghệ 1948-1954 tập 2/1949, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 17. V.I. Lenin (1978), "Party organisation and party literature" in Lenin Collected Works, Trans by Andrew Rothstein, Progress Publishers, 1978, Moscow, Volume 10, pages 44-49.
  • 18. Phong Lê (chủ biên) (1995), Cách mạng, kháng chiến và đời sống văn học 1945-1954, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội.
  • 19. Vũ Hồng Loan (2005), "Văn học Xô Viết trong bức tranh dịch thuật ở Việt Nam", Khoa học (Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh) số 5(39).
  • 20. Vũ Hồng Loan (2005), Văn học Việt Nam tiếp nhận văn học Xô Viết, Luận án Tiến sĩ Văn học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh.
  • 21. "Những lớp huấn luyện của các ngành trong năm 1949": Hội họa, Kiến trúc, Nhạc, Văn, Kịch trong Hữu Nhuận sưu tầm (1999), Sưu tập Văn nghệ 1948-1953, tập 2/1949, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 22. Như Phong (1962), "Tri thức và văn nghệ sĩ miền Bắc Việt Nam, mười lăm năm dưới bóng cờ đỏ", Bách Khoa số 129.
  • 23. Như Phong (1997), "Nhớ lại buổi đầu gặp gỡ" trong Viện Văn học (1995), Những kỉ niệm không dễ gì phai lạt: Hồi kí, bút kí, tiểu luận, thơ và văn về văn học Nga, văn học Xô Viết, Nxb. Văn học, Hà Nội.
  • 24. Vũ Huy Phúc (1961), "Vài nét về phong trào thanh toán nạn mù chữ ở Việt Nam", Nghiên cứu Lịch sử số 30.
  • 25. P.V (1966), "Những con số, những việc làm, những lời nói chí tình", Văn học số 7 (79).
  • 26. Hoàng Văn Quang (2012), "Phong Hóa và những ước vọng xa vời", Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội số 255 (05/2012).
  • 27. Nguyễn Hưng Quốc: "Tính đại chúng: Kẻ thù của văn học", http://vanviet.info/nghien-cuu-phe-binh/tinh-dai-chung-ke-thu-cua-van-hoc/, ngày truy cập: 28/06/2020.
  • 28. Nguyễn Hưng Quốc: "Các tổ chức văn học dưới chế độ cộng sản Việt Nam", Văn học số 44.
  • 29. Tae-Kyung, K. (2019), "The making of the "reader-people" in the 1950–1960s north korean socialist literature", Asian Perspective, 43(4), pages 699-719.
  • 30. Tài liệu sưu tầm (1959), Bọn Nhân văn - Giai phẩm trước tòa án dư luận", Nxb. Sự thật, tr.11.
  • 31. Văn Tạo (1981), "Về trí thức Việt Nam trong cách mạng xã hội chủ nghĩa", Nghiên cứu lịch sử số 201 tháng 11-12/1981.
  • 32. Duy Thanh, Mai Thảo, Ngọc Dũng, Nguyễn Sỹ Tế, Thanh Tâm Tuyền, Thái Tuấn, Tô Thùy Yên, Trần Thanh Hiệp (1960), "Nhìn lại văn nghệ tiền chiến ở Việt Nam", Sáng tạo số 4.
  • 33. Hoài Thanh (1953), "Tám năm văn nghệ kháng chiến", Văn nghệ số 46, tháng 12/1953 trong Hữu Nhuận sưu tầm (2005) Sưu tập Văn nghệ 1948-1954 tập 6 1953, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 34. Nguyễn Đình Thi (1949), "Vài ý nghĩ về văn nghệ mới trong bộ đội" trong Hữu Nhuận (1998) Sưu tập Văn nghệ 1948-1954 tập 2 1949, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội
  • 35. Lê Văn Thịnh (2017), "Đào tạo cán bộ Việt Nam ở Liên Xô – Vài nhận định", nguồn: http://nghiencuuquocte.org/forums/topic/24521/, ngày truy cập: 29/08/2020
  • 36. Đỗ Đức Thuật (1953), "Sách báo phục vụ phát động" trong Hữu Nhuận sưu tầm (2005), Sưu tập Văn nghệ 1948-1954 tập 6, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 37. "Tranh luận về thơ Nguyễn Đình Thi", Văn nghệ số 17, 18 – Tháng 11, 12 – 1949 trong Hữu Nhuận sưu tầm (1999), Sưu tập Văn nghệ 1948 – 1954, tập 2/1949, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 38. Nguyễn Huy Tưởng tường thuật (1949), "Hội nghị tranh luận văn nghệ tại Việt Bắc 25, 26, 27, 28 tháng 9 – 1949", Văn nghệ số 17, 18 – Tháng 11, 12 – 1949 trong Hữu Nhuận sưu tầm (1999), Sưu tập Văn nghệ 1948 – 1954, tập 2/1949, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 39. Nguyễn Huy Tưởng (1952), "Hồ Chí Minh nói chuyện về cách viết", trong Hữu Nhuận sưu tầm (2003), Sưu tập Văn nghệ 1948 – 1954, tập 4/1951, tập 5/1952, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội.
  • 40. Nguyễn Vỹ (1970), Văn thi sĩ tiền chiến, Nxb. Khai Trí, Sài Gòn.