Paradoksy ekologiczne. Odpady miarą sukcesu i porażki cywilizowanej ludzkości

W niniejszym opracowaniu chodzi o zastosowanie pojęcia „paradoks” do opisu zjawisk charakterystycznych dla cywilizowanej ludzkości. Ujawniają się one w trakcie realizacji nowożytnego programu naukowo-technicznego panowania nad przyrodą. Z jednej strony umożliwia on realizację nowożytnych celów człowieka, tj. przezwyciężania biedy materialnej i chorób, z drugiej zaś strony równocześnie prowadzi do zagrożeń środowiskowych podstaw ludzkiej egzystencji. Opracowanie to stanowi próbę wskazania źródeł i przejawów tych zjawisk oraz wyznaczenia perspektyw ich opanowania i przezwyciężenia. Efektem tej próby jest wskazanie na antropologiczny charakter źródeł paradoksów ekologicznych. Sięgają one samej natury człowieka i wyrażają się w trzech aspektach: biologicznym, psychologicznym i umysłowym/kulturowym.
W aspekcie biologicznym chodzi o właściwe człowiekowi obecnemu w przyrodzie działania nastawione na „sukces ad hoc”. W aspekcie psychologicznym chodzi o rozpoznane w działaniach człowieka zjawisko „odurzenia sukcesem”. 
W aspekcie umysłowym/kulturowym chodzi zaś o nadmierne zaufanie, a nawet bezkrytyczne poddanie się człowieka technice i technologii. Identyfikacja paradoksów ekologicznych umożliwia ich neutralizację. Rozumie się ją jako zespół działań zmierzających do odtworzenia naturalnych więzi człowieka z przyrodą. Najpełniejszym wyrazem tej więzi byłby etos ekologicznego przetrwania cywilizowanej ludzkości.
Jego główną składową stanowiłaby globalna wspólnota wartości, w oparciu o które realizowane byłyby cywilizacyjne aspiracje człowieka przy jednoczesnym respekcie dla możliwości środowiska przyrodniczego.