Hâkim en-Nisâbûrî'nin Cerh ve Taʿdīle Bakışı

Hadis uydurmacılığının yaygınlık kazanmaya başlandığı tâbiûn devri ricâl tenkidciliğinin en belirgin ve önemli özelliği Hz. Peygamber’in hadislerinin siyasî ve itikadî amaçla kullanılmaya başlanmasıdır. Bu dönemde sistematik bir şekilde ricâl tenkidçiliği ile ilgili müstakil bir çalışma yerine râvilerin adâlet ve zabt özelliklerini tespit etme çalışmaları yapılmıştır. Cerh ve ta‘dîl ilminin, belli başlı ve müstakil bir ilim dalı haline gelişi, insandan kaynaklanan zaafiyetler ve hadis uydurmacılığı gibi sebeplere dayanır. İnsanların zaaflarından dolayı meydana gelen unutma ve yanılma, zaman zaman hadis rivayet eden kişilerde de görülmeye başlanmıştır. Diğer taraftan da Hz. Osman’ın şehadetiyle başlayıp Hz. Ali ve Muâviye arasında devam eden “fitne” olarak adlandırılan ve hadis uydurmacılığını başlatan olaylar olarak bilinmiştir. Bu sebeplerden hareketle râvilerin sıkı bir denetime tâbi tutulmaları gerekli hale gelmiştir. Bu makalemizde, Hâkim’in râvide aradığı şartlar, eserlerinde cerh ve ta‘dîlde bulunduğu râviler, cerh ve ta‘dîle bakışı, cerh ve ta‘dîl âlimleri yanındaki yeri ve cerh ve ta‘dîldeki konumu gibi konular hakkında onun bakış açısını ele alıp değerlendireceğiz.

The period of Tābiʿūn when Ḥadīth fabrication started to become widespread, the most prominent and important feature of his criticism is the political and creed of the Hadiths of the Prophet to use for the purpose. During this period, systematically related to criticism of refusal studies to determine the justice and records of the Narrators instead of an independent study has been made. The science of D̲j̲arḥ and Taʿdīl has become a major and independent branch of science. It is based on weaknesses and Ḥadīth fabrication of people's weaknesses forgetting and being mistaken due to the fact that people who Narrate Hadiths from time to time also has begun to be seen. On the other hand, It started with the martyrdom of Othman and started with Ali and Muâviye It is called "Fitna, strife" that continues between the years and it is called the events that started Ḥadīth fabrication is known. For these reasons, it becomes necessary to subject the Narrators to a strict control which has come The judge on the issues of D̲j̲arḥ and Taʿdīl considered within the Ḥadīth subjects comments are available. In this article, the conditions sought in the narrator, D̲j̲arḥ and Taʿdīl and his objectives with the Narrators he was in and his statements, the judge's view of the Jarrh and Taʿdīl, taking his point of view on issues such as location and location in history and we will evaluate.