Rękopisy amharskie w piśmie arabskim (ağäm) jako świadectwo kultury literackiej muzułmanów etiopskich

Zjawisko powstawania rękopisów zawierających teksty w językach afrykańskich spisywane w piśmie arabskim znane jest z wielu obszarów muzułmańskiej Afryki. Zwyczaj notowania języków afrykańskich alfabetem arabskim określany jest mianem ajami (z lokalnymi wariantami), co pochodzi od arabskiego słowa عجمي‎‎ ʿaǧamī „obcy”, „cudzoziemski”. Na obszarze Afryki Zachodniej przedmiotem wielu studiów były rękopisy w takich językach jak: hausa, fulfulde, wolof, bambara, songhai, kanuri i innych. Z Afryki Wschodniej znanych jest wiele rękopisów w suahili. O wiele mniej znana jest tradycja rękopisów ajami powstałych w Rogu Afryki, w tym w szczególności w Etiopii. W niniejszym tekście zostaną przybliżone najważniejsze informacje dotyczące rękopisów muzułmańskich w językach Etiopii, przede wszystkim w języku amharskim, w tym kontekst ich powstawania, problemy związane ze stosowaniem arabskiej ortografii do zapisu języka amharskiego oraz tematyka utworów. Amharskie ajami stanowi bowiem istotny i interesujący, choć w dużej mierze należący już do przeszłości, element kultury etiopskich muzułmanów, która przez lata pozostawała nieco w cieniu kultury chrześcijańskich sąsiadów.