شیخ طوسی و روش‌های نقد در تذهیبین

روایات معصومان (ع) به عنوان دومین منبع اساسی کشف و تبیین معارف الهی دین اسلام پس از قرآن، در مجموعه هاي روایی براي ما به یادگار مانده و در گذر زمان به دلایل گوناگون این روایات از تحریف و تغییر مصون نمانده است. لذا محدثان و دانشوران مسلمان با بهرهمندي از رهنمودهاي قرآن و ارشادهاي معصومان (ع) و براهین عقلی و ... در زدودن ابهامات و آسیب شناسی روایات همت گماردهاند . شیخ طوسی از جمله محدثانی است که در این راه گام برداشته است. وي دو اثر ارزشمند خود؛ یعنی «تهذیب الاحکام» و «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» را به منظور دفاع از کیان مذهب و رفع شبهه تعارض و تخالف میان روایات معصومان (ع) تدوین نمود. وي بدین منظور تلاش نمود تا حد امکان به جمع روایات به ظاهر متعارض بپردازد؛ اما در صورتی که تعارض روایتی با سایر اخبار به گونه اي باشد که امکان جمع آنها وجود نداشته باشد، به ضعف روایت از حیث سند و متن پرداخته است. وي در مواردي با بررسی حال راویان و چگونگی طریق به ضعف روایت اشاره کرده و در مواردي متن روایت را به سبب مخالفت با قرآن، سنّت و اجماع و گاه به دلیل شذوذ، بی اعتبار دانسته است.