KENTSEL YAŞAM KALİTESİ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ / DEVELOPING METHODS FOR MEASURING URBAN QUALITY OF LIFE

Kentler arasında artan rekabet, gelir ve refah düzeyindeki iyileşme kentlerde yaşayan bireylerin yaşam kalitesine ilişkin beklentilerinin artmasına neden olmuştur. Kentsel yaşam kalitesine ilişkin beklentilerin artması ise kentsel yaşanabilirliğe ilişkin politikaların önemini artırmıştır. Kentsel yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik politikaların etkin bir şekilde uygulanabilmesi için politika sonuçlarının izlenmesi ve sağlıklı bir izleme yapılabilmesi için de kentsel yaşam kalitesinin düzenli olarak ölçülmesi gereklidir. Uluslararası kuruluşlar kentsel yaşam kalitesinin ölçülmesine yönelik çalışmalarını uzun zamandır sürdürmekle birlikte Türkiye’nin bu çalışmalarda veri eksikliğinden dolayı yer alamadığı görülmektedir. Bu kapsamda uluslararası düzeyde kıyaslamalara imkân verecek şekilde Türkiye’de kentlerde yaşam kalitesinin ölçülmesine yönelik bir yaklaşımın geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı kentsel yaşam kalitesinin ölçülmesi, izlenmesi ve kentler arasında karşılaştırma yapılmasına yönelik bir yaklaşımın geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu çerçevede, uluslararası kuruluşların kentsel yaşam kalitesi çalışmalarında kullandıkları göstergeler incelenmiş ve kentlerde sunulan hizmetler çerçevesinde bir gösterge listesi oluşturulmuştur. Kentsel yaşam kalitesinin farklı aktörlerce ölçülebilmesine yönelik kullanılabilecek üç yöntem değerlendirilerek avantajları ve dezavantajları ortaya konulmuştur.

Increasing competition among cities and improvement in income and welfare raise the expectations of individuals living in cities for urban quality of life. Raising the expectations for urban quality of life grows in importance of urban livability policies, too. In order to implement policies effectively for enhancing urban quality of life, the policy outcomes should be monitored and in order to monitor the policy outcomes in a sound way, urban quality of life should be measured on a regular basis. Although international organizations have been carrying out research on measuring urban quality of life, the outlook of urban quality of life in Turkey is not available due to lack of data. Within this scope, an approach for measuring urban quality of life in Turkey should be developed, which enables international benchmarking. This paper aims to contribute the development of an approach for measuring urban quality of life and comparing urban quality of life among cities. In this context, the indicators used in urban quality of life researches carried out by international organizations were examined and an indicator list was compiled within the framework of the urban services. In this paper three methods that can be used to measure the urban quality of life by different actors have been examined and the advantages and disadvantages of these methods are presented.