Published November 14, 2026 | Version v1

QADIMGI TURKIY RUNIK (O'RXUN–ENASOY) YOZUVINING O'ZBEKISTON AMALIY SAN'ATIDA TUTGAN O'RNI: O'TMISH, BUGUN VA KELAJAK

Authors/Creators

Description

Ushbu maqolada qadimgi turkiy runik (O‘rxun–Enasoy) yozuvi O‘zbekiston amaliy san’ati tarixiga aloqador moddiy manbalar, grafik ifoda xususiyatlari va zamonaviy dizayndagi ijodiy imkoniyatlari nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning manbashunoslik asosini O‘rxun yodgorliklariga doir turkologik tadqiqotlar, Farg‘ona vodiysidan topilgan qisqa turkiy bitiklar haqidagi arxeologik nashrlar, Unicode standarti va UNESCOning nomoddiy madaniy merosga doir hujjatlari tashkil etadi. Tarixiy-qiyosiy, paleografik tavsif, semiotik hamda grafik-kompozitsion tahlil usullari qo‘llanadi. Tahlil O‘zbekiston hududidagi ayrim sopol buyumlarga tushirilgan runik belgilarni yozuv va moddiy buyumning bevosita uchrashuvi sifatida, keyingi davrlar naqshlari bilan shakliy o‘xshashlikni esa mustaqil isbot talab qiladigan hodisa sifatida baholash zarurligini ko‘rsatadi. Maqolada asl bitikning ilmiy nusxasi, uning tushuntirilgan ko‘rgazmaviy talqini va zamonaviy ijodiy stilizatsiyasini farqlashga asoslangan uch pog‘onali yondashuv taklif etiladi. Sopol, to‘qimachilik, dekorativ panel, shrift va raqamli ekspozitsiyada foydalanishning amaliy mezonlari bayon qilinadi. Xulosada yozma merosni saqlash bilan innovatsion dizayn o‘rtasida manba, ma’no va estetik yaxlitlikka asoslangan muvozanat zarurligi asoslanadi.

Files

75.pdf

Files (270.4 kB)

Name Size
md5:77a54600b3af30e9b2a5fff6f6661354
270.4 kB Preview Download