"Digital economy" scientific and electronic journal
Published July 5, 2026 | Version v1
Journal article Open

O'RMON XO'JALIGI DARAXTLARINI IQLIM SHAROITIGA MUVOFIQ O'SISHINI BAHOLASHNING EKOLOGIK JARAYONLARINI MODELLASHTIRISH

Authors/Creators

  • 1. "Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalar universiteti" tayanch doktoranti

Description

Ekologik jarayon modellarini ishonchli moslash ko‘pincha uzoq 
muddatli kuzatuv ma’lumotlarining yetishmasligi bilan cheklanadi, ayniqsa 
ma’lumotlar kam bo‘lgan o‘rmon ekotizimlarida daraxt yillik halqalari yillik 
aniqlikdagi o‘sish ma’lumotlarini taqdim etadi va jarayonga asoslangan modellarni 
cheklash uchun qimmatli axborot manbasi hisoblanadi, 3-PG modelidan foydalanib 
o‘rmon o‘sishini parametrlashtirish va uzoq muddatli simulyatsiyasini yaxshilash 
uchun daraxt halqalari ma’lumotlariga asoslangan ma’lumotlarni assimilatsiya qilish 
tizimi ishlab chiqilgan, bu esa parametrlar noaniqligini sezilarli darajada kamaytirib, 
modelning ko‘plab strukturaviy va biomassa o‘zgaruvchilari bo‘yicha samaradorligini 
yaxshiladi, ekstremal iqlim hodisalari o‘rmon o‘sishiga sezilarli buzuvchi  ta’siri 
ko‘rsatib, mahsuldorlik tebranishlari va uglerod yutuvchi tizim barqarorligining 
buzilishiga olib kelgan. 

Files

85. Boboqulov A.D.- O‘RMON XO‘JALIGI DARAXTLARINI IQLIM SHAROITIGA MUVOFIQ O‘SISHINI BAHOLASHNING EKOLOGIK JARAYONLARINI MODELLASHTIRISH.pdf

Files (1.4 MB)

Additional details

Software

Repository URL
https://infocom.uz/magazine/26
Development Status
Active

References

  • 1. Ameray, A., Bergeron, Y., Valeria, O., Montoro Girona, M., Cavard, X., 2021. O'rmon uglerodini boshqarish: boreal, mo'tadil va tropik o'rmonlar bo'yicha silvikultura amaliyotlari va boshqaruv strategiyalarining sharhi. Current Forestry Reports 7 (4), 245–266. https://doi.org/10.1007/s40725-021-00151-w. 2. Coffield, S.R., Vo, C.D., Wang, J.A., Badgley, G., Goulden, M.L., Cullenward, D., Anderegg, W.R.L., Randerson, J.T., 2022. Using remote sensing to quantify the additional climate benefits of California forest carbon offset projects. Glob. Chang. Biol. 28 (22), 6789–6806. https://doi.org/10.1111/gcb.16380. 3. Trotsiuk, V., Hartig, F., Forrester, D.I., 2020b. R3PG – An r package for simulating forest growth using the 3-PG process-based model. Methods Ecol. Evol. 11 (11), 1470–1475. https://doi.org/10.1111/2041-210X.13474. 4. Xu, X., Trugman, A.T., 2021. Trait-based modeling of terrestrial ecosystems: advances and challenges under global change. Curr. Clim. Chang. Rep. 7 (1), 1–13. https://doi.org/10.1007/s40641-020-00168-6. 5. Babst, F., Bouriaud, O., Poulter, B., Trouet, V., Girardin, M.P., Frank, D.C., 2019. XX asr davomida global daraxt o'sishiga ta'sir qiluvchi iqlim omillarining qayta taqsimlanishi. Science Advances 5 (1), 1–10. https://doi.org/10.1126/sciadv.aat4313. 6. Boboqulov A.D., To'xtasinov A.I. "Uchuvchisiz uchish apparatlari ma'lumotlari asosida o'rmon ekotizimlarida daraxtlarni segmentatsiyalash". Oktyabr/10 Development of science Volume/1, ISSN 3030-3907. -268-274 b. 7. Nazarova G.N., Boboqulov A.D. "Uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida oʻrmon xoʻjaligini monitoring qilish". Raqamli transformatsiyalash jarayonida muhandislik sohalari va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish: muammo va yechimlar 639-643 b.
  • 8. Morris, M.D., 1991. Dastlabki hisoblash tajribalari uchun faktorli tanlanma rejalari. Technometrics, https://doi.org/10.1080/00401706.1991.10484804. 33(2), 161–174. 9. Shcherbakov, M.V., Brebels, A., Shcherbakova, N.L., Tyukov, A.P., sharh. Janovsky, T.A., Kamaev, V.A., 2013. Bashorat xatoliklarini baholash ko'rsatkichlari bo'yicha World Applied Sciences Journal, 24(24), 171–176. https://doi.org/10.5829/idosi.wasj.2013.24.itmies.80032. 10. Boboqulov A.D., Malikova N.T. "Oʻrmon xoʻjaligini boshqarishning axborot modellari". "Raqamli iqtisodiyot" ilmiy-elektron jurnali | 15-son | 2026 80-97 b. 11. Yakubov M.S, Nazarova G.N., Boboqulov A.D. "O'rmon xo'jaligida ekologik monitoringni optimallashtirishda sun'iy intellekt, uchuvchisiz uchish apparati va lidar ma'lumotlarining sinergetik qo'llanilishi", "Al-Farg'oniy avlodlari" elektron ilmiy jurnali ISSN 2181-4252. Tom: 1 | Son: 4 | 2025-yil. 12. Boboqulov A.D. "Hududiy o'rmon xo'jaligi kompleksi resurslarini boshqaruv tizimini rivojlantirish omillari". Raqamli Transformatsiya va Sun'iy Intellekt ilmiy jurnali VOLUME 3, ISSUE 3, JUNE 2025 ISSN: 3030-334. 13. Nazarova G.N., Boboqulov A.D. "Uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida oʻrmon xoʻjaligini monitoring qilish". Raqamli transformatsiyalash jarayonida muhandislik sohalari va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish: muammo va yechimlar 639-643 b.