TARMOQLARARO DIVERSIFIKATSIYA SHAROITIDA KORXONALARNING STRATEGIK BARQARORLIGINI TA'MINLASH VA XATARLARNI BOSHQARISH USLUBIYOTI

Maqolada tarmoqlararo diversifikatsiya sharoitida korxonalarning strategik barqarorligini ta'minlash va xatarlarni boshqarishning uslubiy asoslari ishlab chiqildi. Muallif I. Ansoff, R. Rumelt va K. Palepu yondashuvlarini korporativ xatarlarni boshqarish standartlari bilan uyg'unlashtirib, diversifikatsiya turlarini xatar profillari bo'yicha tasnifladi. Palepu entropiya indeksi O'zbekiston ishlab chiqarish sanoatining 24 ta tarmog'i ma'lumotlari asosida hisoblandi. Natijada indeks 2019-yildagi 2,511 dan 2024-yilda 2,529 gacha oshgani, uning nisbiy darajasi esa 0,796 ga yetgani aniqlandi. Entropiyaning tarmoqlararo tarkibiy qismi 1,855 dan 1,871 gacha oshib, sanoat tuzilmasida o'zaro bog'liqligi nisbatan past bo'lgan tarmoqlar o'rtasidagi taqsimotning mutanosibligi kuchayganini ko'rsatdi. Guruh ichidagi entropiya esa 0,656–0,659 oralig'ida barqaror saqlandi. Ehtimollik va ta'sir ko'paytmasiga asoslangan besh darajali xatarlar matritsasi hamda xatarlarni aniqlash, baholash, javob choralarini belgilash va monitoring qilish bosqichlaridan iborat yopiq boshqaruv sikli taklif etildi. Olingan natijalar asosida diversifikatsiyalashgan korxonalarda xatarlar reyestrini yuritish va portfel barqarorligini baholash bo'yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi.