Published September 25, 2026 | Version v1

XORIJIY YOZMA NUTQDA GRAMMATIK XATOLARNI KLASSIFIKATSIYALASH ALGORITMINI ISHLAB CHIQISH

  • 1. O'zbekiston Milliy universiteti Jizzax filiali

Description

Maqolada xorijiy tildagi yozma matnlarda aniqlangan grammatik xatolarni yirik va mayda lingvistik sinflarga avtomatik ajratish uchun ierarxik va noaniqlikni nazorat qiluvchi GXKA-HC algoritmi taklif etilgan. Algoritm xato segmenti va uning ikki tomonlama kontekstidan Transformer tasvirini, morfologik teglar, sintaktik bog'lanishlar, tahrir operatsiyasi va topshiriq metama'lumotlarini yagona xususiyatlar vektoriga birlashtiradi. Yirik sinf ehtimoli va shu sinf ichidagi mayda tur ehtimoli shartli ko'paytma orqali bog'lanadi; sinflar nomutanosibligi effective-number vazni va focal loss bilan, ierarxik nomuvofiqlik esa KLkonsistensiya hadi bilan cheklanadi. Qaror ishonchliligi entropiya va maksimal posterior marja orqali hisoblanadi; kalibrlash to'plamida conformal prediction yordamida xato turi bitta yorliq yoki kichik yorliqlar to'plami ko'rinishida qaytariladi. Reproduktiv sintetik verifikatsiya 144 virtual profil, 1152 yozma sessiya va 9216 grammatik xato kandidati bilan, profil bo'yicha ajratilgan olti blokli krossvalidatsiyada bajarildi. To'liq qamrovda GXKA-HC Macro-F1=0,894±0,006 va MCC=0,889±0,006 ko'rsatdi; ishonchlilik τ=0,75 bo'lganda 83,2% avtomatik qamrovda Macro-F1=0,948 ga yetdi. α=0,10 conformal rejimida empirik qamrov 0,901, o'rtacha yorliqlar to'plami hajmi 1,032 bo'ldi. Ushbu qiymatlar real respondentlarning empirik ma'lumoti emas, algoritm va validatsiya protokolining sintetik tekshiruvidir.

Files

XORIJIY YOZMA NUTQDA GRAMMATIK XATOLARNI KLASSIFIKATSIYALASH ALGORITMINI ISHLAB CHIQISH.pdf