YURAK ISHEMIK KASALLIGI VA ARITMIYASI BO'LGAN BEMORLARNI UZOQ MUDDATLI KUZATUVDA KLINIK YAKUNIY NUQTALARNING SHAKLLANISHI VA PROGNOSTIK OMILLARI

Dolzarbligi. Yurak-qon tomir kasalliklari global miqyosda o‘limning yetakchi sabablaridan bo‘lib qolmoqda. Ishemik yurak kasalligi yurak-qon tomir o‘limining muhim sabablaridan biridir. Yurak ishemik kasalligi (YIK) fonida aritmiyalarning mavjudligi bemorning klinik holati va uzoq muddatli prognozini murakkablashtirishi mumkin. Maqsad. YIK va yurak ritmi buzilishlari mavjud bemorlarda uzoq muddatli kuzatuv davomida asosiy klinik yakuniy nuqtalarni aniqlash, ularning shakllanishiga ta’sir qiluvchi klinik, instrumental va hamroh kasalliklar bilan bog‘liq omillarni baholash. Material va usullar. YIK va turli xil yurak ritmi buzilishlari tashxisi bilan dispanser kuzatuvida bo‘lgan bemorlarning klinik-anamnestik ma’lumotlari, elektrokardiografiya, exokardiografiya, laborator va instrumental tekshiruv natijalari tahlil qilindi. Uzoq muddatli kuzatuv davomida yurak-qon tomir o‘limi, miokard infarkti, insult, yurak yetishmovchiligining progressiyasi, qayta gospitalizatsiya va og‘ir aritmiyalar kabi klinik yakuniy nuqtalar baholandi. Natijalar. YIK va aritmiyaning birgalikda mavjudligi klinik kechishning murakkablashishi bilan bog‘liq bo‘lib, yakuniy nuqtalar tarkibida yurak-qon tomir asoratlari, yurak yetishmovchiligi va qayta gospitalizatsiya muhim o‘rin egalladi. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi bo‘lgan bemorlarda tromboembolik asoratlar, ayniqsa insult, alohida klinik ahamiyatga ega. Qorinchalar ritmi buzilishlari esa og‘ir aritmik hodisalarni baholashni talab qiladigan guruh sifatida ko‘rildi. Chap qorincha sistolik funksiyasining pasayishi, arterial gipertenziya, qandli diabet, dislipidemiya va davolashga rioya qilmaslik noxush klinik yakunlar bilan bog‘liq omillar sifatida ko‘rib chiqildi. Xulosa. YIK va aritmiya kombinatsiyasida uzoq muddatli kuzatuvni tizimli tashkil etish, chap qorincha funksiyasini muntazam baholash, ritm buzilishlarini aniqlash, tromboembolik xavfni stratifikatsiya qilish hamda modifikatsiyalanuvchi xavf omillarini nazorat qilish bemorlarni individual boshqarishning muhim tarkibiy qismidir.