Published November 20, 2025 | Version v1

Uyg'ur xoqonzodasi Qari Chor Tigin antroponimi xususida (Sian bitigi matni asosida)

Description

Turkiylarning ilk o'rta asrlar tarixiga tegishli yozma manbalari faqatgina ular yashagan yoki hukmronlik qilgan territoriyalardan topilgan emas. Shunday yozma yodgorliklar borki, ular qo'shni yirik sulolalar markazida tiklangan va hozir ham ushbu tarixiy sulolalar vorisi bo'lgan zamonaviy davlatlar tomonidan muhofaza etiladi. Bu jarayon qadim turkiylarning mazkur g'ayriturkiy tuzumlar harbiy-siyosiy, ijtimoiy, qolaversa, madaniy sohasidagi hayotiga ta'siri, undagi tutgan muhim o'rni bilan izohlansa kerak. Shunday bitiglardan biri uyg'ur xoqonzodasi sharafiga xitoy va turkiy (ikki tilda) bitilgan Sian dafn yodnomasidir. Quyida mazkur bitig tegishli bo'lgan Qaṛï Čoṛ Tägin antroponimi haqida qisqa bo'lsa-da ilmiy mulohazalarni yoritamiz

Abstract (English)

Written sources of the early medieval history of the Turks were not found only in the territories where they lived or ruled. There are such written monuments that were restored in the centers of neighboring major dynasties and are still protected by modern states that are the successors of these historical dynasties. This process can be explained by the influence of the ancient Turks on the military-political, social, and cultural life of these non-Turkic regimes, and the important role they played in it. One of such monuments is the Qian funerary inscription, written in Chinese and Turkic in honor of the Uyghur khaganate. Below we will briefly discuss the scientific considerations about the anthroponym Qaṛï Çoṛ Tägin, to which this inscription belongs

Abstract (Russian)

Письменные источники по раннесредневековой истории тюрков были обнаружены не только на территориях их проживания или правления. Существуют такие письменные памятники, которые были восстановлены в центрах соседних крупных династий и до сих пор охраняются современными государствами, являющимися преемниками этих исторических династий. Этот процесс можно объяснить влиянием древних тюрков на военно-политическую, социальную и культурную жизнь этих нетюркских государств и той важной ролью, которую они играли в ней. Одним из таких памятников является погребальная надпись Цянь, написанная на китайском и тюркском языках в честь Уйгурского каганата. Ниже мы кратко рассмотрим научные соображения об антропониме Qaṛï Çoṛ Tägin, к которому принадлежит эта надпись

Files

konf-2025-kamoliddin-70-pap10.pdf

Files (225.4 kB)

Name Size
md5:f3255b51a38bb0f89e55df91d457cfcc
225.4 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Russian)
Об антропониме уйгурского ханского отпрыска Кары Чор Тегина (по тексту сианьской надписи)
Translated title (English)
On the anthroponym of the Uyghur prince Qari Chor Tegin (based on the text of the Xi'an inscription)