Published August 29, 2025 | Version v1

Психологические особенности лжецов: что отличает систематических обманщиков от случайных

Description

В статье рассматриваются психологические особенности лжецов, с акцентом на различие между систематическими и случайными обманщиками. Представлен сравнительный анализ когнитивных, поведенческих и эмоциональных характеристик двух категорий индивидов. Особое внимание уделяется мотивационной структуре личности, уровню эмпатии, нравственным установкам, а также механизмам психологической защиты. Подчеркивается значение культурного контекста и социальной среды в формировании склонности к обману. Анализируются нейропсихологические аспекты, связанные с процессами принятия решений у лжецов. Рассматриваются стратегии, используемые систематическими обманщиками для поддержания убедительности лжи. Изучается влияние стресса и тревожности на эффективность обмана. Предложены рекомендации по диагностике и коррекции лживого поведения в образовательной и клинической практике.

Abstract (Uzbek)

Ushbu maqolada yolg'onchilarning psixologik xususiyatlari, tizimli va tasodifiy aldovchilar o'rtasidagi farqqa alohida e'tibor qaratilgan. Ushbu ikki turdagi shaxslarning kognitiv, xulq-atvor va emotsional xususiyatlari taqqoslanadi. Shaxsning motivatsion xususiyati, empatiya darajasi, axloqiy qarashlar hamda psixologik himoya mexanizmlari katta ahamiyatga ega. Madaniy kontekst va ijtimoiy muhitning aldovga moyillik shakllanishidagi roli ta'kidlanadi. Yolg'onchilarning qaror qabul qilish jarayonlari bilan bog'liq neyropsixologik jihatlar tahlil qilinadi. Tizimli aldovchilar tomonidan yolg'onning ishonchliligini ta'minlash uchun qo'llaniladigan strategiyalar ko'rib chiqiladi. Stress va xavotirning aldov samaradorligiga ta'siri o'rganiladi. Ta'lim va klinik amaliyotda yolg'on xulqni aniqlash va to'g'rilash bo'yicha tavsiyalar berilgan.

Abstract (English)

This article explores the psychological characteristics of liars, with a particular focus on differentiating systematic deceivers from occasional ones. A comparative analysis of cognitive, behavioral, and emotional traits between these two groups is presented. Emphasis is placed on the motivational structure of personality, empathy levels, moral orientations, and psychological defense mechanisms. The role of cultural context and social environment in shaping deceptive tendencies is highlighted. Neuropsychological aspects of decision-making in liars are examined. Strategies employed by systematic deceivers to sustain the plausibility of their lies are discussed. The influence of stress and anxiety on deception efficacy is analyzed. Practical recommendations are provided for identifying and addressing deceptive behavior in educational and clinical settings.

Files

son.2025.011.art11.pdf

Files (436.4 kB)

Name Size
md5:4920b5e089c725e86eda3c61ae4976ae
436.4 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Uzbek)
Yolg'onchilarning psixologik xususiyatlari: tizimli yolg'onchilarni tasodifiy aldoqchilardan nima ajratib turadi
Translated title (English)
Psychological characteristics of liars: what distinguishes systematic deceivers from occasional ones

Related works

Is identical to
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.011.art11/ (URL)
Is part of
10.5281/zenodo.23059574 (DOI)
2181-4465 (ISSN)