Published December 23, 2025 | Version v1

Huquqiy matnlarning kommunikativ tuzilmasida assertiv va direktiv aktlarning ahamiyati

Description

Mazkur maqolada huquqiy matnlardagi assertiv (xabar) va direktiv (buyruq) nutq aktlarining kommunikativ tuzilmadagi o'rni va funksional xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida ingliz va o'zbek huquqiy matnlarining namunalari solishtirildi hamda ularning illokutsion kuchi aniqlashtirildi. Maqolada J.R. Searle, J.L. Austin, Y. Maley, A. Trosborg kabi olimlarning nutq aktlari haqidagi nazariy qarashlariga hamda o'zbek tilshunoslaridan M.Hakimov va Sh.Safarov kabi olimlarning fikrlariga tayangan holda, huquqiy tilning informativ va regulativ funksiyalari o'rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, huquqiy matnlarning kommunikativ strukturasida assertiv aktlar huquqiy haqiqatni ifodalash vositasi bo'lsa, direktiv aktlar shaxslarning xatti-harakatlarini tartibga soluvchi vosita sifatida namoyon bo'ladi.

Abstract (Russian)

В данной статье анализируется роль и функциональные особенности ассертивных (сообщающих) и директивных (предписывающих) речевых актов в коммуникативной структуре правовых текстов. В ходе исследования были сопоставлены образцы английских и узбекских правовых текстов, а также определена их иллокутивная сила. Статья опирается на теоретические взгляды учёных, таких как Дж.Р. Серль, Дж.Л. Остин, Й. Мэли и А. Тросборг, по поводу речевых актов, а также на мнения узбекских лингвистов М. Хакимова и Ш. Сафарова, для изучения информативной и регулятивной функций юридического языка. Результаты исследования показывают, что в коммуникативной структуре правовых текстов ассертивные акты выступают средством выражения юридической реальности, в то время как директивные акты проявляются как инструмент регулирования поведения индивидов.

Abstract (English)

In this article, the role and functional characteristics of assertive (declarative) and directive (command) speech acts in the communicative structure of legal texts are analyzed. During the research, samples of English and Uzbek legal texts were compared, and their illocutionary force was determined. The study relies on the theoretical views of scholars such as J.R. Searle, J.L. Austin, Y. Maley, and A. Trosborg regarding speech acts, as well as the opinions of Uzbek linguists M. Hakimov and Sh. Safarov, to examine the informative and regulative functions of legal language. The research results indicate that in the communicative structure of legal texts, assertive acts serve as a means of expressing legal reality, while directive acts manifest as a tool for regulating individuals' behavior.

Files

son.2025.006.art04.pdf

Files (643.1 kB)

Name Size
md5:3f1591cae4883861722410078555298c
643.1 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Russian)
Значение ассертивных и директивных актов в коммуникативной структуре правовых текстов
Translated title (English)
The importance of assertive and directive acts in the communicative structure of legal texts

Related works

Is identical to
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art04/ (URL)
Is part of
10.5281/zenodo.23059514 (DOI)
3030-3273 (ISSN)