Published August 29, 2025
| Version v1
Journal article
Open
"Al-Musallas" lug'atining arab leksikografiyasi rivojidagi o'rni
Authors/Creators
Description
Ushbu maqolada mashhur tilshunos va leksikograf Ibn Sayyid al - Batalyavsiyning "Al-Musallas" nomli risolasining arab tilshunosligi tarixidagi oʻrni har tomonlama tahlil qilinadi. Asarda, ayniqsa, fonetik shakldosh birliklar asosida shakllangan soʻzlarning lugʻaviy izohi, ularning omonimiyaga, paronimiyaga va semantik variantlarga aloqadorligi nazariy asosda koʻrib chiqila di. Shuningdek, "Al- Musallas"dagi soʻzlar qisqa unli tovushlarning oʻzgarishi orqali farqlanib, bu oʻzgarishlar muallif tomonidan Qur'on oyatlari, hadislar, arab adabiyotidan olingan namunalar, qadimgi lugʻatlardagi dalillar asosida izohlanadi. Muallifning uslubiy va metodologik yondashuvi, ayniqsa kontekstual aniqlik va fonetik xususiyatlarga asoslangan tasnif prinsiplari tilshunoslikka ilmiy hissa sifatida baholanadi. Tadqiqot natijalari arab leksikografiyasining tarixiy bosqichlarini anglashda, ayniqsa al- mushtarak al-lafẓiy fenomenining rivojlanishini tahlil qilishda muhim manba boʻlib xizmat qiladi.
Abstract (Russian)
В данной статье всесторонне анализируется роль трактата "Аль-Мусаллас" известного лингвиста и лексикографа Ибн Саййида аль-Баталявси в истории арабского языкознания. В работе на теоретической основе рассматривается лексическое толкование слов, образованных на основе фонетически схожих единиц, их связь с омонимией, паронимией и семантическими вариантами. Кроме того, слова в "Аль-Мусаллас" различаются по изменению кратких гласных звуков, и эти изменения объясняются автором на основе аятов Корана, хадисов, примеров из арабской литературы и свидетельств из древних словарей. Стилистический и методологический подход автора, особенно принципы классификации, основанные на контекстуальной точности и фонетических особенностях, оцениваются как научный вклад в лингвистику. Результаты исследования служат важным источником для понимания исторических этапов арабской лексикографии, особенно при анализе развития феномена al-mushtarak al-lafẓiyAbstract (English)
This article comprehensively analyzes the significance of the renowned linguist and lexicographer Ibn Sayyid al-Batalyavsi's treatise "Al- Musallas" in the history of Arabic linguistics. The work examines the lexical interpretation of words formed on the basis of phonetic homoforms, their relationship to homonymy, paronymy, and semantic variants from a theoretical perspective. Additionally, the words in "Al-Musallas" are distinguished by changes in short vowel sounds, and these variations are explained by the author using evidence from Qur'anic verses, hadiths, examples from Arabic literature, and ancient dictionaries. The author's stylistic and methodological approach, particularly the classification principles based on contextual precision and phonetic features, is evaluated as a significant scientific contribution to linguistics. The research findings serve as an important resource for understanding the historical stages of Arabic lexicography, especially in analyzing the development of the al-mushtarak al-lafẓiy phenomenon.Files
son.2025.005.art04.pdf
Additional details
Additional titles
- Translated title (Russian)
- Роль словаря «Аль-Мусаллас» в развитии арабской лексикографии
- Translated title (English)
- The role of the "al-musallas" dictionary in the development of Arabic lexicography
Related works
- Is identical to
- https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art04/ (URL)
- Is part of
- 10.5281/zenodo.23059491 (DOI)
- 3030-3273 (ISSN)