Published June 11, 2024
| Version v1
Journal article
Open
Flora Anna Steelning Bobur Mirzo haqida yozgan "Darbadar qirol" romani va uning turk tiliga tarjimasi
Authors/Creators
Description
Zahiriddin Muhammad Bobur Hindistonda bir imperiyaga asos solgan buyuk va zabardast davlat arbobi va shoir. Uning hayoti haqida O'zbekistonda, Hindistonda va boshqa dunyo davlatlarida bugungacha juda k o'plab ilmiy va badiiy asarlar yozilgan va yozilishda davom etmoqda. Ushbu ilmiy ishimizda ham ingliz ijodkori tomonidan qalamga olingan Bobur hayoti aks ettirilgan bir badiiy asar tahlil qilingan. "Darbadar Qirol" deya tarjima qilinadigan ushbu romanning asl nomi "K ing- Errant"dir. Asar 1912-yili ingliz adibasi Flora Anna Steel tomonidan yozilgan. Flora Anna Steel Hindistonda yashab, hind millatining madaniyati, turmush tarzi, tarixi, xalq og'zaki ijodidan bahramand bo'lgan. Shundan so'ng, o'z vataniga qaytgan va to'plagan bilimlarini badiiy asarlariga joylab olamga tanitgan. Shunday asarlardan biri "Darbadar qirol" bo'lib, u "Boburnoma" asariga iqtibos tariqasida yozilgan. Asarda haqiqat va badiiylik mujassamlashgandir. Haqiqatdan yiroq b o'lmagan, real hayotga asoslangan voqealar badiiylikni ta'minlash maqsadida kichik tafsilotlar va muallif xayoloti bilan bezalgandir. Asar yozilgandan ko'p o'tmay turkchaga eski yozuvda tarjima qilishga urinishlar boshlangan. Keyinchalik Ilhan Yildiz asarni hozirgi turk alifbosida to'liq turkchaga tarjima qilgan. Lekin, afsuski, asar hali-hanuz o'zbek kitobxonlariga notanish. Shuning uchun asar tahlilida asosan tavsif metodidan foydalanishga harakat qildik. Chunki ushbu ilmiy ishimizda asarni o'zbek kitobxonlari va tarjimonlari va olimlariga tanitishni maqsad qilganmiz.
Abstract (Russian)
Захириддин Мухаммед Бабур был великим государственным деятелем и поэтом, основавшим империю в Индии. О его жизни в Узбекистане, Индии и других странах мира написано и продолжает писаться множество научных и художественных работ. В данной научной работе проанализировано произведение английского писателя, изображающего жизнь Бабура. Оригинальное название этого произведения – "Странствующий король", что переводится как "Darbadar Qirol" на узбекском. Произведение было написано в 1912 году английской писательницей Флорой Анной Стил. Флора Анна Стил жила в Индии и наслаждалась культурой, образом жизни, историей, фольклором индийской нации. После этого она вернулась на родину и представила миру свои знания в своих художественных произведениях. Одним из таких произведений является "Странствующий король", написанный как цитата из "Бобур-наме". В произведении воплощены правда и искусство. События, основанные на реальной жизни, недалеко от реальности, приукрашены мелкими деталями и фантазией автора с целью придания художественности. Вскоре после написания произведения были предприняты попытки перевести его на турецкий язык старой письменностью. Позже Ильхан Йылдыз перевел произведение полностью в нынешнем алфавите на турецкий язык. Но, к сожалению, произведение до сих пор неизвестно узбекскому читателю. Поэтому при анализе работы мы в основном старались использовать описательный метод. Потому что в этой научной работе мы стремимся познакомить с произведением узбекских читателей, переводчиков и ученых.Abstract (English)
Zahiriddin Muhammad Babur was a great statesman and poet who founded an empire in India. Many scientific and artistic works have been written and are still being written about his life in Uzbekistan, India and other countries of the world. In this article, a work of art depicting Babur's life written by an English writer was analyzed. The original name of this work is "King-Errant", which is translated as "Darbadar qirol" in Uzbek. The work was written in 1912 by English writer Flora Anna Steel. Flora Anna Steel lived in India and enjoyed the culture, lifestyle, history, folklore of the Indian nation. After that, she returned to his homeland and presented her knowledge to the world in her artistic works. One of such works is "King-Errant", written as a quote from "Boburnoma". Truth and fiction are embodied in the work. Events based on real life, which are not far from reality, are embellished with small details and the author's imagination in order to provide artistry. Soon after the work was written, attempts were made to translate it into Turkish in the old script. Later, Ilhan Yildiz translated the work completely in the current alphabet into Turkish. But unfortunately, the work is still unknown to Uzbek readers. Therefore, we tried to use descriptive method in the analysis of the work. Because in this scientific work, we aim to introduce the work to Uzbek readers, translators and scientists.Files
al-buxoriy-2-2024-art06.pdf
Additional details
Additional titles
- Translated title (Russian)
- Роман Флоры Анны Стил о Бабуре Мирзо «Странствующий король» и его перевод на турецкий язык
- Translated title (English)
- The novel "King Errant" by Flora Anna Steel about Babur Mirza and its Turkish translation
Related works
- Is identical to
- https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art06/ (URL)
- Is part of
- 10.5281/zenodo.23059361 (DOI)
- 3030-3273 (ISSN)