Published 2023 | Version v1

Alisher Navoiyning XVI asrga oid "Terma devon"lari tarkibi: g'azaldan boshqa janrlarning matniy tadqiqi

Authors/Creators

Description

Alisher Navoiy she'riyatining katta qismini o'zida jamlagan «Xazoyin ul-ma'oniy» tuzilgach, uning tarkibidagi she'rlardan saylanma tarzida «Terma devon»lar vujudga kela boshlagan. O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti asosiy fondida Navoiy «Terma devon»larining XVI asrga tegishli 9 ta qo'lyozmasi saqlanib kelmoqda. Ushbu maqolada ulardan 4 tasin ing tarkibidan o'rin olgan g'azaldan boshqa janrdagi she'rlar qiyoslanadi. Natijalar esa «Xazoyin ul-ma'oniy» devoni bilan solishtiriladi. Shuningdek, maqolada «Terma devon»lar kitobati bilan bog'liq ma'lum bir vaqt oralig'ida adabiy jarayondagi she'riy ja nrlar bilan bog'liq o'zgarishlar dinamikasi ko'rsatib borilgan. Xulosa qismida «Terma devon» nusxalarining har biri o'ziga yarasha original tartibda ko'chirilgani va buning qaysi sabablar oqibati bo'lishi mumkinligi haqida muallifning qarashlari berilgan.

Abstract (Russian)

После создания «Хазаъин ал-маъани», включавшего в себя большую часть поэтического наследия Алишера Навои, стали возникать «Избранные диваны» — подборки из его стихов. В основном фонде Института востоковедения АН РУз находятся 9 рукописей «Избранных диванов» Навои, датируемых XVI веком. В данной статье сравниваются поэтические жанры, помимо газелей, которые входят в состав четырех диванов из девяти. Результаты сравниваются с диванами «Хазаъин ал-маъани». Также показана динамика изменения литературного процесса, связанного с поэтическими жанрами, за период времени, к которому относятся рукописи «Избранных диванов». В заключении приводятся взгляды автора: каждый из экземпляров «Избранного дивана» был создан в своем оригинальном порядке; определены причины создания подобных сборников поэзии.

Abstract (English)

After the creation of «Khaza'in al-ma'ani, which included most of the poetic heritage of 'Alisher Nava'i, «Selected Divans» began to appear as a selection of his poems. In the Main Fund of the Abu Rayhan Biruni Institute of Oriental Studies, Uzbekistan Academy of Sciences there are 9 manuscripts of the «Selected Divans» of Nava'i dating back to the 16th century. This article compares poetic genres, in addition to ghazals, which are part of four out of nine divans. The results are compared with the «Khaza'in al-ma'ani» divans. It also shows the dynamics of changes in the literary process associated with poetic genres over a period of time associated with the manuscripts of the «Selected Divans». In conclusion, the views of the author are given: each of the copies of the «Selected Divans» was created in its original order; determining the reasons for the creation of such collections of poetry.

Files

al-buxoriy-1-2023-art03.pdf

Files (695.6 kB)

Name Size
md5:fd5e38de51254109fcc3d79645703841
695.6 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Russian)
Состав «Терма девон» Алишера Навои XVI века: текстологическое исследование жанров, помимо газели
Translated title (English)
The Composition of Alisher Navoiy's 16th-Century "Terma Devon" Collections: A Textual Study of Genres Other Than the Ghazal

Related works

Is identical to
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2023.001.art03/ (URL)
Is part of
10.5281/zenodo.23059343 (DOI)
3030-3273 (ISSN)