Published 2023 | Version v1

Alisher Navoiy va Rizoiy Payvandiy hikoyalari

Authors/Creators

Description

O'zbek adabiyotshunosligida «Mantiq ut-tayr» turidagi dostonlarni o'rganish Alisher Navoiyning «Lison ut-tayr» dostonini tadqiq qilish masalasi bilan bog'liq bo'lib, har doim mutaxassislarning diqqat markazida turgan. «Mantiq ut-tayr» mavzusida turkiy tilda qalam tebratgan ijodkorlardan yana biri Mavlono Xoja Qozi Payvandiy Rizoiy (XVII I asr) bo'lib, u yaratgan «Qush tili» dostonining hozircha yagona deb hisoblanib keluvchi qo'lyozmasi 127-inventar raqami ostida Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi fondida saqlanib kelmoqda. Rizoiy Payvandiy bu dostonni yaratishda Jaloliddin Rumiy, Fariduddin Attor, Abdurahmon Jomiy asarlaridan foydalanish bilan birga, Alisher Navoiyning «Lison ut-tayr» dostonini ham sinchiklab o'rganib chiqqan. Chunki Rizoiy dostoni bilan Alisher Navoiy mazkur asarining qiyosi shuni ko'rsatadiki, har ikki dostondagi qator hikoyalar syujetida bir-birlariga yaqinlik va aksar o'rinlarda aynan bir hikoyaning har ikkala ijodkorga xos bo'lgan badiiy talqinning guvohi bo'lamiz.

Abstract (Russian)

Изучение произведений типа «Мантику-т-тайр» в узбекской литературе связано с изучением произведения Алишера Навои «Лисон ут-тайр» и всегда находилось в центре внимания специалистов. Мавлоно Ходжа Кази Пайванди Ризой (XVIII век) – один из авторов, писавших на тюркском языке на тему «Мантику-т-тайр». Единственная рукопись созданного им произведения «Птичий язык» хранится в фонде Государственного музея литературы имени Алишера Навои под инвентарным номером 127. При создании этого произведения Ризаи Пайванди использовал произведения Джалалиддина Руми, Фаридуддина Аттора, Абдурахмана Джами, а также внимательно изучил «Лисону-т-тайр» Алишера Навои. Потому что сравнение произведения Ризаи с творчеством Алишера Навои показывает, что в сюжете серии рассказов в обоих произведениях мы видим близость друг к другу и в большинстве мест художественную интерпретацию одного и того же сюжета, характерную для обоих художников. Ключовые словая: Алишер Навои, Ризои Пайванди, «Лисон ут-тайр», «Птичий язык», эпос, рассказ, идея, содержание, форма, творческая интерпретация

Abstract (English)

In Uzbek literature, the study of epics of the type «Mantiq ut- tayr» is associated with the study of Alisher Navoi's epic «Lison ut-tayr» and has always been in the spotlight of experts. Mavlono Khoja Qozi Payvandi Rizoi (XVIII acp) was one of the authors who wrote in Turkish on the theme of «Mantiq ut-tayr». The only manuscript of the epic «Language of the Bird's» created by him is kept in the fund of the State Museum of Literature named after Alisher Navoi under inventory number 127. In creating this epic, Rizai Payvandi used the works of Jalaliddin Rumi, Fariduddin Attor, Abdurahmon Jami, as well as carefully studied Alisher Navoi's epic «Lison ut-tayr». Because the comparison of this work of Alisher Navoi with the epic of Rizoi shows that in the plot of a number of stories in both epics we see the closeness to each other and in most places the artistic interpretation of the same story, which is characteristic of both artists.

Files

al-buxoriy-1-2023-art02.pdf

Files (624.0 kB)

Name Size
md5:06f76a0137ec672145bde4cf2c624a21
624.0 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Russian)
Рассказы Алишера Навои и Ризои Пайванди
Translated title (English)
The Tales of Alisher Navoiy and Rizoiy Payvandiy

Related works

Is identical to
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2023.001.art02/ (URL)
Is part of
10.5281/zenodo.23059343 (DOI)
3030-3273 (ISSN)