Đạo đức AI trong tuyển dụng và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động tại doanh nghiệp việt nam

TẠP CHÍ LUẬT SƯ VIÊT NAM (ISSN: 2354 - 0664) SỐ CHUYÊN ĐỀ Th-8-2026
ĐẠO ĐỨC AI TRONG TUYỂN DỤNG VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG TẠI DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Tác giả: ThS. Nguyễn Văn Nhân
Email: Vanhaanguyen@gmail.com
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.23056547

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi hoạt động quản trị nguồn nhân lực, trong lĩnh vực tuyển dụng và lựa chọn nhân sự. AI hỗ trợ quá trình sàng lọc hồ sơ, đánh giá ứng viên và ra quyết định tuyển dụng, góp phần nâng cao hiệu quả và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI trong tuyển dụng cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến (1)đạo đức, (2)tính minh bạch, (3)trách nhiệm giải trình, (4)khả năng giải thích của thuật toán và (5)bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động.

Nghiên cứu này, tác giả nhằm phân tích mối quan hệ giữa (1)đạo đức AI, (2)bảo vệ dữ liệu cá nhân và (3)niềm tin của người lao động trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính tổng quan tài liệu và phân tích lý thuyết để hệ thống các nghiên cứu trước và xây dựng mô hình lý thuyết đề xuất.

Kết quả nghiên cứu đề xuất mô hình khái niệm gồm ba thành phần chính: (1)đạo đức AI, (3)bảo vệ dữ liệu cá nhân và (3)niềm tin của người lao động. Trong đó, đạo đức AI được cấu thành bởi bốn nguyên tắc cốt lõi gồm (a)công bằng, (b)minh bạch, (c)trách nhiệm giải trình và (d)khả năng giải thích. Nghiên cứu cho rằng việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức AI sẽ góp phần tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân ứng viên và người lao động, từ đó nâng cao niềm tin đối với các hệ thống tuyển dụng dựa trên AI.

Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng khung quản trị AI có trách nhiệm, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và thúc đẩy ứng dụng AI một cách đạo đức AI.

Từ khóa: AI Ethics, Recruitment, Personal Data Protection, Employee Trust, Human Resource Management.