SAMARQAND TARIXIY MUHITINING AN'ANAVIY ARXITEKTURAVIY-EKOLOGIK MEXANIZMLARI VA ZAMONAVIY TRANSFORMATSIYA XAVFLARI

Maqolada Samarqand tarixiy muhitining ekologik barqarorligini shakllantirgan an’anaviy mexanizmlar va ularning zamonaviy transformatsiyalar sharoitidagi holati tahlil qilinadi. Suv tarmoqlari, bog‘ va ko‘kalamzorlik, mahalla-hovli morfologiyasi, soyali ko‘chalar, mahalliy materiallar va piyoda aloqalari yagona arxitekturaviy-ekologik tizim sifatida ko‘rib chiqiladi. Geoarxeologik va tarixiy manbalar, bioiqlimiy yondashuv hamda merosni muhofaza qilish tamoyillari asosida tarixiy mexanizmlarni zamonaviy indikatorlarga tarjima qilish usuli taklif etiladi. Qurilish zichlashuvi, transport va turizm bosimi, suv-yashil tizim parchalanishi, nomuvofiq materiallar va vizual o‘zgarishlarning kumulyativ xavflari tizimlashtiriladi.