OILAVIY TARBIYA ORQALI BOLALARDA IJOBIY FAZILATLARNI SHAKLLANTIRISH

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida yozma nutqni shakllantirishning pedagogik va metodik asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Yozma nutq bolaning fikrini yozma shaklda aniq, izchil, mantiqiy va grammatik jihatdan to‘g‘ri ifodalash qobiliyatini namoyon etuvchi murakkab kommunikativ faoliyat sifatida qaraladi. Maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida yozma nutqni shakllantirishga ta’sir etuvchi lingvistik, psixologik, pedagogik va metodik omillar keng yoritilgan. Xususan, kommunikativ, faoliyatga yo‘naltirilgan, shaxsga yo‘naltirilgan, differensial, integrativ va kompetensiyaviy yondashuvlarning yozma nutqni rivojlantirishdagi imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, o‘quvchilarning lug‘at boyligini oshirish, gap tuzish, matn yaratish, bayon va insho yozish, mustaqil fikrlash, tahrirlash va o‘z-o‘zini baholash ko‘nikmalarini shakllantirish metodlari yoritilgan. Tadqiqotda yozma nutqni baholashning mazmuniy, mantiqiy, grammatik, leksik, imloviy va uslubiy mezonlari taklif etiladi. Tahlil natijalari boshlang‘ich sinflarda yozma nutqni shakllantirish bir martalik yozuv mashqlari bilan cheklanmasligi, balki tinglash, gapirish, o‘qish va yozish faoliyatlarining o‘zaro integratsiyasi asosida bosqichma-bosqich tashkil etilishi lozimligini ko‘rsatadi.