BAS VAN FRAASSENNING EMPIRIK YETARLILIK FALSAFASI

Ushbu maqola Bas van Fraassenning konstruktiv empirizmi va uning markaziy tushunchasi – empirik yetarlilik falsafasini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Van Fraassen ilmiy realizmga muqobil sifatida ilmiy nazariyalarni qabul qilish ularning haqiqatligiga emas, balki faqat empirik yetarliligiga ishonishni talab qilishini ilgari surgan. Maqolada empirik yetarlilik tushunchasining nazariy asoslari, uning “hodisalarni saqlab qolish” (saving the phenomena) tamoyili bilan bog‘liqligi, shuningdek, ushbu falsafiy pozitsiyaga qarshi ilgari surilgan asosiy e'tirozlar ko‘rib chiqiladi. Xususan, kuzatiladigan va kuzatilmaydigan narsalar o‘rtasidagi chegara muammosi, eng yaxshi tushuntirishga asoslangan xulosa chiqarish (inference to the best explanation) tanqidi va nazariyalarning empirik ekvivalentligi masalalari tahlil etiladi. Van Fraassenning empirik yetarlilik kontseptsiyasi zamonaviy fan falsafasidagi realizm va antirealizm o‘rtasidagi munozaralarda muhim o‘rin tutadi.