FALSAFIY-REFLEKSIV TAFAKKUR FENOMENINING MAZMUN-MOHIYATI VA UNING SHAXS INTELLEKTUAL-MA'NAVIY RIVOJLANISHIDAGI O'RNI

Ushbu maqolada falsafiy-refleksiv tafakkur muammosi pedagogika va falsafa fanlari kesishmasida kompleks tarzda tahlil qilinadi.Refleksiya tushunchasining lotincha etimologiyasidan kelib chiqib, uni tor psixologik yoki uslubiy doiradan chiqarib, ekzistensial va gnoseologik xarakterga ega fundamental fenomen sifatida talqin qiladi. Maqolada falsafiy-refleksiv tafakkurning uch asosiy o‘lchami — evristik-gnoseologik (metabilish), aksiologik (qadriyatli) va ontologik (borliqdagi o‘rin) — batafsil yoritilgan. Tadqiqotning markaziy qismini ushbu tafakkurning tarkibiy komponentlari (kognitiv-intellektual, ekzistensial-ma’naviy, ijtimoiy-kommunikativ) hamda ularning pedagogik natijalarini tizimlashtiruvchi jadval tashkil etadi. Immanuil Kantning kategorik imperativi va Sokratning intellektual kamtarlik tamoyiliga tayangan holda, falsafiy refleksiyaning shaxs ma’naviyati, o‘zlikni anglash va ekzistensial inqirozlarni yengib o‘tishdagi rolini asoslaydi. Maqolaning amaliy qismida falsafiy-refleksiv tafakkurni rivojlantirishning pedagogik metodlari — muammoga asoslangan o‘qitish, reflektiv esse va jurnal yuritish, dialogik-diskussion usullar, mentorlik va modelling — ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, an’anaviy baholash tizimlaridan farqli o‘laroq, portfel va situatsion vazifalarga asoslangan yangi baholash mezonlari taklif etiladi.