Published July 30, 2026 | Version v1

SHUKUR XOLMIRZAEV ASARLARIDA TILNING XALQONA VA FALSAFIY QIRRALARI

Description

Mazkur maqolada Shukur Xolmirzaev asarlarida xalqona va falsafiy tilning lingvopoetik xususiyatlari tahlil qilinadi. Yozuvchining hikoya, qissa va romanlarida xalqona leksika, maqol va matallar, og'zaki nutq unsurlari, milliy mentalitet hamda falsafiy mushohadalarning badiiy ifodasi yoritiladi. Tadqiqotda xalqona tilning qahramon xarakterini ochish, psixologik tasvirni kuchaytirish, milliy koloritni yaratish va voqelikni realizm asosida aks ettirishdagi o'rni ko'rsatib beriladi. Shuningdek, Xolmirzaev ijodida falsafiy nutqning xalqona tafakkur bilan uyg'unlashuvi, ichki monolog, sukut poetikasi va tabiat tasvirlari orqali inson ruhiyati hamda mavjudlik masalalarining badiiy talqini tahlil etiladi. Muallifning lingvopoetik mahorati xalqona va falsafiy qatlamlarning uzviy birligi asosida zamonaviy o'zbek nasrining estetik xususiyatlarini namoyon etishi bilan izohlanadi.

Abstract (Russian)

В данной статье анализируются лингвопоэтические особенности народно-разговорного и философского языка в произведениях Шукура Холмирзаева. Рассматриваются художественные функции народной лексики, пословиц и поговорок, элементов устной речи, национального менталитета, а также философских размышлений в рассказах, повестях и романах писателя. Особое внимание уделяется роли народного языка в раскрытии характера персонажей, усилении психологизма, создании национального колорита и реалистическом изображении действительности. Кроме того, исследуется органичное сочетание философской речи с народным мировосприятием, а также художественная интерпретация внутреннего мира человека и экзистенциальных проблем посредством внутреннего монолога, поэтики молчания и пейзажных описаний. Лингвопоэтическое мастерство автора раскрывается через органическое единство народно-разговорного и философского языковых пластов, определяющих эстетическое своеобразие современной узбекской прозы.

Abstract (English)

This article examines the linguopoetic features of folk and philosophical language in the works of Shukur Kholmirzaev. It explores the artistic functions of folk vocabulary, proverbs and sayings, elements of oral speech, the national mentality, and philosophical reflections in the writer's short stories, novellas, and novels. The study highlights the role of folk language in revealing characters, strengthening psychological portrayal, creating a national cultural atmosphere, and representing reality within the framework of realism. It also analyzes the harmonious integration of philosophical discourse with folk worldview, as well as the artistic interpretation of the human inner world and existential issues through interior monologue, the poetics of silence, and descriptions of nature. The article concludes that Kholmirzaev's linguopoetic mastery is manifested in the organic unity of folk and philosophical language, which constitutes one of the defining aesthetic features of modern Uzbek prose.

Files

Ergashev Aslbek Hamza o‘g‘li.pdf

Files (277.2 kB)

Name Size Download all
md5:52f488c5c46cfc9d7cc5cfe868d44ad0
277.2 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1. Xalmirzaev Sh. Tanlangan asarlar. — Toshkent: Yozuvchi, turli yillar.
  • 2. Mamajonov Z. Shukur Xolmirzaev ijodining badiiy olami. — Toshkent: Akademnashr, 2010.
  • 3. Abdullaєv X. O'zbek nasrida til va badiiy tafakkur masalalari. — Toshkent: Fan, 2005.
  • 4. Qodirov M. O'zbek hikoyachiligida xalqona obrazlar. — Samarqand: SamDU nashri, 2012.
  • 5. Saidov U. Yozuvchi uslubi va xalqona nutq poetikasi. — Toshkent: Universitet, 2018.
  • 6. Yusupov N. O'zbek adabiyotida falsafiy tafakkur evolyutsiyasi. — Toshkent: Ma'naviyat, 2009.
  • 7. O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. Xalmirzaev haqida maqola.