Teoretyczne aspekty bezpieczeństwa zdrowotnego. Dylematy definicyjne

więcej szczegółów o Acta Securitas Tom 2 na stronie Wydawnictwa Naukowego Kontekst (more information about Acta Securitas vol. 2 on Kontekst Scientific Publisher website)

egzemplarz drukowany Acta Securitas Tom 2 dostępny w sprzedaży internetowej (printed book of Acta Securitas vol 2 is available for purchase online here)

Streszczenie: W artykule naukowym podjęto problematykę teoretycznego uchwycenia bezpieczeństwa zdrowotnego w kontekście współczesnych wyzwań systemów ochrony zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczenia pacjenta, zaufania instytucjonalnego oraz warunków relacyjnych. Wychodząc od analizy pojęć dobrostanu, bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, przedstawiono autorskie definicje tych kategorii, których dominantą semantyczną jest bezpieczeństwo rozumiane jako proces dynamiczny, relacyjny i instytucjonalny. W odróżnieniu od podejść technokratycznych i epidemiologicznych, zaproponowane przez autora ujęcie integruje perspektywę socjologiczną, aksjologiczną i organizacyjną, ukazując ochronę zdrowia publicznego jako rezultat współdziałania pacjenta i instytucji w warunkach niepewności, ryzyka i deficytu zaufania. Analiza teoretyczna wskazuje, że brak sprawiedliwości proceduralnej i relacyjnego uznania może prowadzić do subiektywnego poczucia zagrożenia, nawet przy formalnej sprawności systemu. W artykule naukowym autor podkreśla kluczową rolę zaufania, przewidywalności oraz traktowania pacjenta z poszanowaniem jego godności w budowaniu efektywnego i inkluzyjnego systemu ochrony zdrowia. W zakończeniu przedstawiono kierunki dalszych badań, m.in. walidację operacyjną definicji, badania jakościowe wśród pacjentów oraz analizę możliwości implementacji narzędzi Lean Management w procesach wzmacniania odporności zdrowotnej systemu ochrony zdrowia.

Słowa kluczowe: dobrostan, bezpieczeństwo, bezpieczeństwo zdrowotne, ochrona zdrowia, Lean Management, zaufanie, socjologia zdrowia

Abstract: The scientific article addresses the issue of theoretically conceptualizing health security in the context of contemporary challenges faced by healthcare systems, with particular emphasis on patient experience, institutional trust, and relational conditions. Starting from an analysis of the concepts of well-being, security, and healthcare, the author presents original definitions of these categories, whose semantic dominant is security understood as a dynamic, relational, and institutional process. In contrast to technocratic and epidemiological approaches, the proposed framework integrates sociological, axiological, and organizational perspectives, presenting public healthcare as the result of cooperation between patients and institutions under conditions of uncertainty, risk, and trust deficits. The theoretical analysis indicates that the absence of procedural justice and relational recognition may lead to a subjective sense of threat, even when the system is formally efficient. The author emphasizes the key role of trust, predictability, and treating patients with respect for their dignity in building an effective and inclusive healthcare system. The conclusion outlines directions for further research, including the operational validation of the proposed definitions, qualitative studies among patients, and analysis of the potential implementation of Lean Management tools in processes aimed at strengthening the health resilience of the healthcare system.

Keywords: well-being, security, health security, healthcare, Lean Management, trust, sociology of health