Halil İbrahim Önder. Ramazan Musikîsi. Bursa: Emin Yayınları, 2021, 331 s., ISBN: 978-625-8077-10-0.

Halil İbrahim Önder’in Ramazan Mûsikîsi adlı eseri, hicri aylardan biri olan Ramazan ayını zengin bir mûsikî ve kültür alanı olarak inceleyen özel bir araştırmadır. Müellifin bu çalışması, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde 2010 yılında tamamlanan lisansüstü düzeydeki bir araştırma faaliyetinden kaynaklanmaktadır. İlk olarak fiziksel açısından incelendiğinde eser, 137x210 mm boyutlarında, ikinci hamur ofset kağıt üzerine basılı olup karton kapakla ciltlenmiş baskı özelliklerine sahiptir.

Bu incelemeye konu olan eser, giriş ve sonuç bölümleri hariç üç ana bölüm üzerine kurulmuştur. Müellif çalışmasında Ramazan kültürü ve mûsikîsine dair literatürde nispeten ihmal edilmiş bir meseleyi sistematik biçimde ele alarak önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemiştir. Eserin giriş bölümünde, Ramazan ayının özellikle Türk-İslam kültür çevrelerinde ve hususi olarak İstanbul’da yalnızca ibadetlerle çevrili bir zaman dilimi olmadığı, bu ayın tarihsel süreç içerisinde oluşmuş zengin bir kültürel ve müzikal birikim barındırdığı vurgulanmaktadır (ss. 11-18). Bölüm içerisindeki bu vurgu çalışmanın temel iddiasıdır. Çalışmada bu iddia tarihsel veriler üzerinden temellendirilmektedir. Ancak altını çizmek gerekirse araştırma yalnızca dokümantasyon analizinin sunduğu imkanlarla sınırlandırılmamıştır. Müellif, konu etrafında sözlü kültürel belleğin taşıyıcılık misyonundan hareketle araştırma sürecinde nitel fenomenolojik desenden istifade etmiştir. Yukarıda ifade edildiği üzere konusuyla birlikte araştırmayı özel kılan husus, müellifin metodoloji noktasındaki bu tercihidir. Çünkü araştırma için tercih edilen metodoloji ile günümüzde görüşme imkanımızın kalmadığı Nezih Uzel (ö. 2012), Necdet Tanlak (ö. 2018) ve Ömer Tuğrul İnançer (ö. 2022) gibi konu hakkında kanaat sahibi birçok ismin beyanları kayıt altına alınmış ve kültürel bellek konu bağlamında muhafaza edilmiştir.