De kwetsbare route naar vakmanschap in tijden van AI. Wie leidt de professionals van morgen op als AI startersbanen overneemt?

Dit position paper onderzoekt hoe generatieve AI leren en professionaliseren verandert, in het hoger beroepsonderwijs én op de arbeidsmarkt. AI maakt ervaren professionals productiever, maar tast tegelijk de instaproutes aan waarlangs starters hun expertise opbouwen. Wanneer routinematige starterstaken door AI worden overgenomen, dreigt de leerroute naar professioneel vakmanschap te verzwakken en komt de toekomstige instroom van ervaren professionals onder druk.

Aan de hand van drie effecten — substitutie, augmentatie en transformatie — brengt het paper de gevolgen in kaart voor studenten, starters en ervaren professionals. Het behandelt risico's als cognitieve uitbesteding, verlies van vaardigheden en een nieuwe vorm van kansenongelijkheid, en introduceert de begrippen 'missing middle' en 'hybride intelligentie' als handelingsperspectief.

Het paper sluit af met een gezamenlijke agenda voor onderwijsinstellingen en werkgevers: beroepsprofielen herijken, AI-geletterdheid verankeren in curriculum en toetsing, stages herontwerpen als work-integrated learning, en kortcyclisch onderzoeken wat werkt. Zo blijft de route naar vakmanschap behouden in een tijd waarin AI startersbanen overneemt.