ИШЕМИК ИНСУЛЬТНИНГ ЮҚОРИ ХАВФ ГУРУҲЛАРИНИ ЭРТА АНИҚЛАШДА БРАХИОЦЕФАЛ АРТЕРИЯЛАР УЛТРАТОВУШ СКРИНИНГИ САМАРАДОРЛИГИ
- 1. Samarkand State Medical University, Samarkand, Uzbekistan
Description
Резюме. Мақсад: брахиоцефал артерияларнинг ултратовуш-допплерографик кўрсаткичлари асосида ишемик инсультнинг юқори хавф гуруҳларини эрта аниқлаш самарадорлигини баҳолаш. Материал ва усуллар: 2022–2025 йилларда Самарқанд давлат тиббиёт университети клиникаларида кузатилган 50–75 ёш оралиғидаги 386 нафар беморда брахиоцефал артерияларнинг ултратовуш текшируви ўтказилди. Асосий гуруҳ (n=264) ва назорат гуруҳи (n=122) га бўлинди. Mindray M6 аппаратида чизиқли L14-6s ва конвексли 3C5s датчиклардан фойдаланиб, стеноз даражаси NASCET мезони асосида аниқланди; атеросклеротик пилакчалар морфологияси, қон оқими тезликлари ва резистентлик индекслари ўлчанди. Натижалар: Асосий гуруҳда ишемик инсульт эпизодлари кузатилган беморларнинг 78,4% ида текшируввдан аввал 50% дан ортиқ стеноз аниқланган. Гипоэхоген ва гетероген пилакчалар ишемик инсульт ривожланиши хавфини 4,2 баробар оширди (OR=4,2; 95% CI: 2,8–6,3; р<0,001). Туркумли ултратовуш скрининг дастурини жорий этиш ишемик инсульт частотасини асосий гуруҳда 3,8% дан 1,2% га камайтирди (р<0,05). Хулоса: Брахиоцефал артерияларнинг ултратовуш-допплерографик текшируви ишемик инсультнинг юқори хавф гуруҳларини аниқлашда юқори диагностик қийматга эга бўлиб, инсультнинг бирламчи профилактикасида муҳим инструмент ҳисобланади.
Калит сўзлар: брахиоцефал артериялар, ултратовуш скрининг, ишемик инсульт, атеросклероз, допплерография, стеноз, пилакча, хавф гуруҳлари, профилактика.