Published June 14, 2026 | Version v1

AKUSTIKA, TOVUSHNING FIZIK XUSUSIYATLARI VA ESHITISH SISTEMASINING BIOFIZIK ASOSLARI

Description

Ushbu maqolada akustika fanining tibbiyotdagi ahamiyati, tovushning asosiy fizik xususiyatlari, inson eshitish sistemasining biofizik mexanizmlari hamda quloqning eshitish sezgirligini aniqlash usullari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tovush — elastik
muhitda tarqaluvchi mexanik tebranish bo‘lib, uning chastota, amplituda, intensivlik, tovush bosimi, tembr va rezonans kabi parametrlarini chuqur tushunish eshitish fiziologiyasi va audiologik diagnostika uchun muhim hisoblanadi. Inson qulog‘i tashqi,
o‘rta va ichki quloq qismlaridan iborat bo‘lib, tovush to‘lqinlarini mexanik tebranishdan nerv impulsiga aylantiruvchi murakkab biologik-akustik tizim vazifasini bajaradi. Eshitish sezgirligini baholashda tonal audiometriya, nutq audiometriyasi, kamerton sinamalari, otoakustik emissiya va eshitish chaqirilgan potensiallari muhim diagnostik ahamiyatga ega. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, hozirgi vaqtda dunyo aholisining 1,5 milliarddan ortig‘i turli darajadagi eshitish pasayishi bilan yashamoqda, 430 milliondan ortiq insonda esa reabilitatsiyani talab qiluvchi eshitish buzilishi mavjud. Shu bois akustika va eshitish sistemasining fizik asoslarini o‘rganish nafaqat nazariy, balki amaliy-klinik ahamiyatga ham ega.

Files

Boboqulov O 29-35 XXI.pdf

Files (246.8 kB)

Name Size
md5:2b5df7b37e731df964d53d7046461834
246.8 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1. World Health Organization. Deafness and hearing loss. Fact sheet. 2026.
  • 2. World Health Organization. World Report on Hearing. Geneva: WHO; 2021.
  • 3. Casale J., et al. Physiology, Cochlear Function. StatPearls. NCBI Bookshelf; 2023.
  • 4. Carl A.C., et al. Audiology Pure Tone Evaluation. StatPearls. NCBI Bookshelf; 2023.
  • 5. Fettiplace R. Hair cell transduction, tuning and synaptic transmission in the mammalian cochlea. Physiological Reviews. 2017.