Published June 14, 2026
| Version v1
Conference paper
Open
AKUSTIKA, TOVUSHNING FIZIK XUSUSIYATLARI VA ESHITISH SISTEMASINING BIOFIZIK ASOSLARI
Description
Ushbu maqolada akustika fanining tibbiyotdagi ahamiyati, tovushning asosiy fizik xususiyatlari, inson eshitish sistemasining biofizik mexanizmlari hamda quloqning eshitish sezgirligini aniqlash usullari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tovush — elastik
muhitda tarqaluvchi mexanik tebranish bo‘lib, uning chastota, amplituda, intensivlik, tovush bosimi, tembr va rezonans kabi parametrlarini chuqur tushunish eshitish fiziologiyasi va audiologik diagnostika uchun muhim hisoblanadi. Inson qulog‘i tashqi,
o‘rta va ichki quloq qismlaridan iborat bo‘lib, tovush to‘lqinlarini mexanik tebranishdan nerv impulsiga aylantiruvchi murakkab biologik-akustik tizim vazifasini bajaradi. Eshitish sezgirligini baholashda tonal audiometriya, nutq audiometriyasi, kamerton sinamalari, otoakustik emissiya va eshitish chaqirilgan potensiallari muhim diagnostik ahamiyatga ega. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, hozirgi vaqtda dunyo aholisining 1,5 milliarddan ortig‘i turli darajadagi eshitish pasayishi bilan yashamoqda, 430 milliondan ortiq insonda esa reabilitatsiyani talab qiluvchi eshitish buzilishi mavjud. Shu bois akustika va eshitish sistemasining fizik asoslarini o‘rganish nafaqat nazariy, balki amaliy-klinik ahamiyatga ham ega.
Files
Boboqulov O 29-35 XXI.pdf
Additional details
References
- 1. World Health Organization. Deafness and hearing loss. Fact sheet. 2026.
- 2. World Health Organization. World Report on Hearing. Geneva: WHO; 2021.
- 3. Casale J., et al. Physiology, Cochlear Function. StatPearls. NCBI Bookshelf; 2023.
- 4. Carl A.C., et al. Audiology Pure Tone Evaluation. StatPearls. NCBI Bookshelf; 2023.
- 5. Fettiplace R. Hair cell transduction, tuning and synaptic transmission in the mammalian cochlea. Physiological Reviews. 2017.