Published June 5, 2026 | Version v1

BRANS–DICKE GRAVITATSIYA NAZARIYASIDAGI WORMHOLELARNING BARQARORLIK SHARTLARINI ANIQLASH

  • 1. Ilmiy rahbar; f-m.f.d. prof
  • 2. Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat unversteti muhandislik fizikasi instituti Nazariy fizika va kvant elektronika  kafedrasi 1-bosqich magistranti
  • 3. Worldly Knowledge Publishing Centre

Description

Mazkur maqolada Brans–Dicke skalyar-tenzor gravitatsiya nazariyasi doirasida traversable wormholelarning mavjudlik va barqarorlik shartlari nazariy hamda matematik jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqotda Morris–Thorne geometriyasi asosida wormhole fazo-vaqtining strukturaviy xususiyatlari, energiya shartlarining buzilishi, skalyar maydonning gravitatsion jarayonlardagi roli hamda radial perturbatsiyalar ta’siridagi dinamik barqarorlik mezonlari tahlil qilinadi. Olingan natijalar Brans–Dicke parametrining ma’lum qiymatlarida skalyar maydon wormhole konfiguratsiyalarining barqarorligini ta’minlashi, ekzotik modda ehtiyojini kamaytirishi va traversable wormholelarning fizik jihatdan maqbul yechimlarini shakllantirish imkonini berishini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari modifikatsiyalangan gravitatsiya nazariyalari doirasida fazo-vaqt topologiyasining murakkab tuzilmalarini o‘rganish hamda wormholelarning fizik tabiati haqidagi nazariy tasavvurlarni kengaytirishga xizmat qiladi.

Files

389-396.pdf

Files (186.1 kB)

Name Size Download all
md5:8110508b3393d110b4048c0fb25062bc
186.1 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1.Brans C., Dicke R.H. Mach's Principle and a Relativistic Theory of Gravitation // Physical Review. – 1961. – Vol. 124. – No. 3. – P. 925–935.
  • 2.Morris M.S., Thorne K.S. Wormholes in Spacetime and Their Use for Interstellar Travel: A Tool for Teaching General Relativity // American Journal of Physics. – 1988. – Vol. 56. – No. 5. – P. 395–412.
  • 3.Morris M.S., Thorne K.S., Yurtsever U. Wormholes, Time Machines and the Weak Energy Condition // Physical Review Letters. – 1988. – Vol. 61. – No. 13. – P. 1446–1449.
  • 4.Visser M. Lorentzian Wormholes: From Einstein to Hawking. – New York: AIP Press, 1995. – 412 p.
  • 5.Visser M., Kar D., Dadhich N. Traversable Wormholes with Arbitrarily Small Energy Condition Violations // Physical Review Letters. – 2003. – Vol. 90. – No. 20.