Tafakkur Academy Global Nashr
Published June 3, 2026 | Version v1
Conference paper Open

Солиқ мажбуриятларини ҳисобга олиш тизимини такомиллаштиришнинг назарий ва амалий асослари

Authors/Creators

  • 1. Тошкент давлат иқтисодиёт университети "Молиявий таҳлил" кафедраси доценти, PhD., abdullayevabror@tsue.uz , ORCID: 0000-0001-8981-6708

Description

Мазкур мақолада солиқ тизимининг давлат иқтисодий сиёсатидаги ўрни ва аҳамияти илмий-назарий жиҳатдан асослаб берилган ҳамда Ўзбекистон Республикаси, АҚШ ва Европа Иттифоқи солиқ тизимлари қиёсий таҳлил қилинган. Тадқиқот доирасида солиқ турларининг таркиби, уларнинг иқтисодий фаолият субъектлари даромади, истеъмоли ва мулкий ҳолати билан боғлиқлиги, шунингдек солиқ адолати ва фискал барқарорликни таъминлашдаги роли очиб берилган. Солиқ маъмуриятчилигининг норматив-ҳуқуқий асослари, рақамлаштириш даражаси ва институционал хусусиятлари халқаро амалиёт билан таққосланган ҳолда баҳоланиб, миллий солиқ тизимининг соддалаштирилган ва рағбатлантирувчи модели илмий нуқтаи назардан таҳлил этилган. Шунингдек, мақолада корхоналарда солиқ мажбуриятларини ҳисобга олиш жараёнларини такомиллаштириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. OECD, Европа Иттифоқи ва АҚШ тажрибалари асосида рақамлаштирилган солиқ ҳисоботи, автоматлаштирилган риск-таҳлил, реал вақтда мониторинг ва ахборот тизимларини интеграциялаш механизмларининг самарадорлиги асослаб берилган. Тадқиқот натижалари солиқ ҳисобини юритишда шаффофлик ва аниқликни ошириш, инсон омилини камайтириш ҳамда миллий солиқ тизимини халқаро стандартларга мослаштиришга қаратилган илмий-амалий хулосалар ва таклифларни шакллантиришга хизмат қилади.

Files

666-673.pdf

Files (320.7 kB)

Name Size Download all
md5:87c90a97100e9be0ecbcfdf52467d715
320.7 kB Preview Download

Additional details

Dates

Accepted
2026-06-03
1

References

  • 1.Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодекси. — Тошкент: "Адолат", 2024.
  • 2.Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Солиқ маъмуриятчилигини ислоҳ қилиш концепцияси" тўғрисидаги фармони. — Тошкент, 2023.
  • 3.Қодиров Н.Р., Абдуллаев Ш.Х. Солиқ сиёсати ва солиқ маъмурияти. — Тошкент: ТМИ нашриёти, 2022.
  • 4.Жураев О.Х. Корхоналарда молиявий ҳисоб ва назорат. — Тошкент: "Иқтисодиёт", 2021.
  • 5.Маматқулов Ш.Б. Солиқ ҳисоби ва аудитнинг назарий асослари. — Самарқанд: СамДУ нашриёти, 2020.
  • 6.OECD. Tax Administration 2023: Comparative Information on OECD and Other Advanced and Emerging Economies. — Paris: OECD Publishing, 2023.
  • 7.OECD. Implementing Online Tax Reporting Systems: Digital Innovations and Best Practices. — Paris: OECD Publishing, 2022.
  • 8.European Commission. Taxation and Customs Union: Digital Reporting Requirements. — Brussels, 2023.
  • 9.Internal Revenue Service (IRS). Tax Data Modernization and Real-Time Reporting Framework. — Washington, DC, 2022.
  • 9.Internal Revenue Service (IRS). Tax Data Modernization and Real-Time Reporting Framework. — Washington, DC, 2022.
  • 10.Horngren C., Sundem G., Elliott J. Introduction to Financial Accounting. — New York: Pearson, 2021.
  • 11.Schiller R., Brown C. Tax Systems in Market Economies. — London: Routledge, 2020.
  • 12.PwC. Worldwide Tax Summaries: Corporate Tax 2023–2024. — PwC Publishing, 2024.
  • 13.Deloitte. Global Tax Administration Trends and Digitalization Insights. — Deloitte Insights Report, 2023.
  • 14.IFC. Digital Financial Reporting and Tax Compliance in Emerging Markets. — Washington, 2022.
  • 15.A.B.Abdullayev, Budjet daromadlari ijrosini ta'minlashda soliqlar hisobi va tahlilining ahamiyati. // "Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot" ijtimoiy, iqtisodiy, texnologik, ilmiy, ommabop jurnal, 2025-yil, may. № 5.
  • 16.Мақсудов Қ. Солиқ мажбуриятларини ҳисобга олишда рақамлаштириш тенденциялари. // "Молия ва солиқ" илмий журнали, №4, 2023.