Özel Gereksinimli Çocuğa Sahip Ailelerde Yetişkin Kardeşlerin Duygusal Yük Deneyimleri: Sosyal Hizmet Perspektifinden Bir İnceleme

Bu araştırmanın amacı, özel gereksinimli kardeşe sahip yetişkin bireylerin duygusal yük deneyimlerini sosyal hizmet perspektifi çerçevesinde incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ve Kırıkkale illerinde yaşayan, özel gereksinimli kardeşe sahip 15 yetişkin birey oluşturmaktadır. Elde edilen veriler fenomenolojik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların ciddi bakım sorumluluğu, geleceğe yönelik kaygı, toplumsal damgalanma, sosyal yaşamda kısıtlanma ve psikolojik zorlanmalar yaşadıklarını ortaya koymuştur. Katılımcılar özellikle ebeveynlere destek olma, kardeşlerinin bakım süreçlerinde aktif rol alma ve gelecekte bakım sorumluluğunu üstlenme düşüncesinin kendilerinde yoğun bir duygusal yük oluşturduğunu ifade etmişlerdir. Bununla birlikte bazı katılımcılar, özel gereksinimli kardeşe sahip olmanın empati, sabır, sorumluluk alma ve psikolojik dayanıklılık gibi olumlu özellikler geliştirmelerine katkı sağladığını belirtmiştir. Araştırma sonuçları, özel gereksinimli bireye sahip ailelerde kardeşlerin de psikososyal açıdan desteklenmesi gereken önemli bir grup olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda sosyal hizmet uygulamalarında aileyi bir bütün olarak ele alan, kardeşlerin ihtiyaçlarını görünür kılan ve psikososyal destek mekanizmalarını güçlendiren müdahalelerin geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.