Sağlık Yönetiminde Model Değişimi ve Kaynak Etkinliği: Kamu Hastanelerinde İki Farklı Dönemin Veri Zarflama Analizi

Bu çalışmada Sağlık Bakanlığı'nın yönetim politikalarında yapılan değişiklikler doğrultusunda, kamu hastanelerinin üst yönetiminin genel sekreterlik tarafından yürütüldüğü 2013-2017 dönemi ile il sağlık müdürlüğü tarafından yönetildiği 2018-2022 dönemi arasında, tıbbi görüntüleme cihazlarının teknik etkinlik göstergelerinde istatistiksel bir fark olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada veri girişi ve analizi için Microsoft Office, SPSS 21.0 ve DEAP 2.1 paket programları kullanılmıştır. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığındaki 2013-2022 yıllarına ait tıbbi görüntüleme cihaz sayıları ve tıbbi cihazların görüntüleme sayılarına ait veriler Microsoft Excel’e girilerek bir araya getirilmiş olup, DEAP yazılımı tarafından girdi odaklı ve ölçeğe göre sabit getiri (CRS) modeli seçilerek VZA ile tıbbi görüntüleme cihazlarının teknik etkinliği hesaplanmıştır. Daha sonra SPSS 21.0 programı kullanılarak Wilcoxon işaretli sıra testi ile araştırmanın amacı doğrultusunda geliştirilen hipotez test edilmiştir. Genel sekreterlik döneminde tıbbi görüntüleme cihazlarının ortalama teknik etkinlik göstergesi en düşük bölgeler sırasıyla Doğu Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu ve Batı Karadeniz iken, il sağlık müdürlüğü döneminde ise Doğu Karadeniz bölgesi ortalama teknik etkinlik göstergesi en düşük bölge olmuştur. Genel olarak her iki dönem birlikte değerlendirildiğinde, ülkenin batı ve güney bölgelerinin teknik etkinlik göstergeleri daha yüksek iken, ülkenin kuzey ve doğu bölgelerinin teknik etkinlik göstergelerinin daha düşük olduğu ifade edilebilir. İl sağlık müdürlüğü dönemindeki tıbbi görüntüleme cihazlarının teknik etkinlik göstergelerinin, genel sekreterlik dönemine kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir.  694 sayılı KHK yönetim uygulamasının yansıması olarak tıbbi görüntüleme cihazlarının teknik etkinliğinin daha da artırıldığı görülmüştür.