FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING MAZMUN VA SHAKL JIHATDAN TASNIFI

Mazkur maqolada tilshunoslikning eng faol va tez taraqqiy etayotgan sohalaridan 
biri bo‘lgan frazeologiya va uning asosiy obyekti hisoblangan frazeologik birliklar 
tadqiq etilgan. Maqolada frazeologizmlarning o‘rganilish tarixi, jahon va 
turkiyshunoslik tilshunosligidagi shakllanish bosqichlari hamda Sh. Balli, V. V. 
Vinogradov, A. V. Kunin kabi olimlarning nazariy yondashuvlari atroflicha yoritilgan. 
Tadqiqotning bosh maqsadi frazeologik birliklarni ikki yirik yo‘nalish — mazmun 
(semantik) va shakl (struktural) jihatdan tasniflash hamda ularning nutqdagi 
xususiyatlarini ochib berishdan iborat. Semantik tasnif doirasida iboralar ma’no 
yaxlitligi va idiomatiklik darajasiga ko‘ra frazeologik chatishmalar, birliklar va 
birikmalarga ajratilib, badiiy matnlardan (Oybek, O‘. Hoshimov, P. Qodirov asarlari) 
olingan misollar yordamida tahlil qilingan. Struktural tasnifda esa frazeologizmlarning 
tashqi tuzilishi va grammatik modellari (so‘z birikmasi, fe’lli, gap, qiyosiy hamda 
juft/takroriy shakllari) o‘rganilib, ularning nutqdagi sintaktik va estetik-ekspressiv 
funksiyalari aniqlangan. Maqola yakunida frazeologik birliklarning struktur-semantik 
yaxlitligi hamda ularning badiiy, ilmiy va rasmiy nutq uslublaridagi o‘rni ilmiy jihatdan 
umumlashtirilgan.