TURKIY TILLARNING TARIXIY TARAQQIYOTIDA TASAVVUFIY ADABIY YOZMA MANBALAR VA TASAVVUF TERMINLARINING O'RNI
Authors/Creators
Description
Mazkur tadqiqotda turkiy tillarning turli tarixiy bosqichlariga taalluqli tasavvufga oid yozma yodgorliklar tizimli o‘rganilib, tasavvuf terminlarining turkiy til leksikasidagi o‘rni yoritilgan. XI–XV asrlarda yaratilgan mo‘tabar tasavvufiy manbalar (Mahmud Qoshg‘ariyning “Devonu lug‘otit turk”, Alisher Navoiyning “Nasoyim ul-muhabbat”, Yassaviy ta’limoti asarlari, chag‘atoy tilidagi futuvvatnomalar) asosida tasavvuf terminlari ma’no va kelib chiqish jihatdan tahlil qilingan, ularning turkiy tillar so‘z boyligidagi o‘rni aniqlangan. Tadqiqotda qiyosiy-tarixiy, komponent tahlil va lingvostatistik usullar qo‘llanilgan. Tahlil natijasida tasavvuf terminlari uch asosiy qatlam – arab, fors va turkiy o‘zlik qatlamiga ajratilgan. Xulosa shuni ko‘rsatadiki, tasavvuf terminlari turkiy tillarning lug‘at boyligini oshirishda, adabiy til me’yorlarining qaror topishida va turkiy xalqlarning madaniy-ma’naviy yaqinlashuvida muhim rol o‘ynagan. Mazkur terminlarning ma’no taraqqiyoti turkiy tillardagi mavhum-falsafiy tushunchalar tizimining rivojlanishini namoyon etadi