Nagłośnienie i rejestracja akordeonu

Abstrakt

Praca podejmuje problem rzetelnej rejestracji studyjnej oraz nagłośnienia koncertowego akordeonu — instrumentu o specyficznej budowie akustycznej, którego dźwięk emitowany jest jednocześnie z dwóch stron korpusu (manuału dyskantowego i basowego), przy nieustannie zmieniającym się położeniu strony basowej za sprawą ruchu miecha. Dodatkowym wyzwaniem są dźwięki pozamuzyczne: stukot klap, odgłosy mechaniki, naprężenia pasów nośnych i obudowy.

Rozdział pierwszy analizuje parametry akustyczne akordeonu: skalę i zakres częstotliwości (od ok. 41 Hz do ponad 10 kHz w tonach harmonicznych), proces powstawania dźwięku w stroikach przelotowych, dynamikę oraz charakterystykę kierunkową promieniowania. Rozdział drugi obejmuje kontekst historyczny amplifikacji akordeonu, klasyfikację i budowę mikrofonów (dynamiczne, pojemnościowe, wstęgowe, charakterystyki kierunkowe), zasady ich doboru oraz dedykowane akordeonowi systemy nagłośnieniowe.

Część badawcza formułuje problem badawczy, opisuje metodologię pracy w studiu oraz analizuje ujęcia mikrofonowe na podstawie autorskich nagrań. Porównane zostają różne konfiguracje rozmieszczenia mikrofonów pod kątem zachowania naturalnej barwy instrumentu, stereofonii i kontroli dźwięków pozamuzycznych. Praca stanowi praktyczny przewodnik dla akordeonistów oraz realizatorów dźwięku.

Abstract

The thesis addresses the problem of high-quality studio recording and live sound reinforcement of the accordion — an instrument with a uniquely complex acoustic geometry whose sound is radiated simultaneously from both sides of the body (the treble and bass manuals), while the bass side continuously changes position due to bellows movement. An additional challenge is the instrument's non-musical noise: key clatter, mechanical noises, strap and casing tension.

Chapter I analyses the accordion's acoustic parameters: range and frequency spectrum (ca. 41 Hz up to over 10 kHz including harmonics), the sound-production process inside free reeds, dynamic range and directional radiation patterns. Chapter II covers the historical context of accordion amplification, the taxonomy and construction of microphones (dynamic, condenser, ribbon, polar patterns), criteria for microphone selection and PA systems dedicated to the accordion.

The empirical part formulates the research problem, describes the studio methodology and analyses microphone setups based on the author's own recordings. Several spatial configurations are compared with respect to timbral fidelity, stereo imaging and the control of non-musical noise. The thesis serves as a practical guide for both accordionists and sound engineers.

Praca dyplomowa (studia drugiego stopnia) obroniona w Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Wydział III, kierunek Instrumentalistyka, specjalność Akordeon.

Promotor: dr hab. Leszek Kołodziejski (AM Łódź).