Published April 30, 2026 | Version v1

Coğrafyaya Nakşedilmiş Bilgi: Etik Coğrafya Yaklaşımında Kürecik Modeli ve Yer Temelli Eğitim

  • 1. https://orcid.org/0009-0001-5785-3130

Description

Bu çalışma, Kürecik merkezli saha araştırmalarında geliştirilen etik coğrafya yaklaşımını yer temelli eğitim, mekânsal pedagoji ve değer aktarımı bağlamında genişletmektedir. Makalede “Kürecik Modeli” adıyla önerilen çerçeve, sözlü kültürün güçlü olduğu topluluklarda bilginin, ahlaki değerlerin ve tarihsel hafızanın yalnızca yazılı metinler aracılığıyla değil; dağ, taş, pınar, ziyaretgâh, mezar, yer adı, anlatı, ritüel, ses, nesne, beden ve kuşaklararası aktarım yoluyla korunduğunu savunur.

Çalışma, Ali Şükran Dağı, Cömert Kasap ve Çoban Dede anlatıları üzerinden üç katmanlı bir etik yapı önermektedir: dikey etik, yatay etik ve içsel etik. Bu yapı, coğrafyanın yalnızca fiziksel bir çevre değil, aynı zamanda ahlaki hafızanın ve kültürel kimliğin taşındığı bir açık hava arşivi olduğunu göstermektedir.

Makale ayrıca “coğrafi hafıza pedagojisi”, “mekânsal ahlak eğitimi” ve “okul içi etik coğrafya” kavramlarını tartışmakta; Kürecik Modeli’nin çocuk eğitimi, okul mekânı, el işi etkinlikleri, kuşaklararası atölyeler, dijital etik hafıza haritaları ve değerler eğitimi açısından nasıl uygulanabileceğini göstermektedir.

 

This article expands the ethical geography approach developed through Kürecik-centered field studies into the fields of place-based education, spatial pedagogy, and values education. The proposed “Kürecik Model” argues that in communities with strong oral traditions, knowledge, moral values, and historical memory are transmitted not only through written texts, but also through mountains, stones, springs, shrines, graves, place names, narratives, rituals, sounds, objects, bodily signs, and intergenerational storytelling.

The article develops a three-layered ethical structure through the narratives of Ali Şükran Mountain, Cömert Kasap, and Çoban Dede: vertical ethics, horizontal ethics, and internal ethics. It further discusses the concepts of geographical memory pedagogy, spatial moral education, and in-school ethical geography, proposing practical applications for children’s education, school spaces, handmade objects, intergenerational workshops, digital ethical memory maps, and values education.

Files

cografyaya_naksedilmis_bilgi_final.pdf

Files (127.8 kB)

Name Size
md5:5422e52a6a1eed50fd5496d2a86b6d66
127.8 kB Preview Download

Additional details

References

  • Arı, Ali. "Taşın Ahlakı: Kürecik'te Etik Coğrafya, Sözlü Hafıza ve Toplumsal Anlam Üretimi." Zenodo, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.19809868
  • Arı, Ali. "Cevânmerd-i Kassâb'dan Cömert Kasap'a: Ahilik, Safevî-Alevi Hafıza ve Kürecik'te Etik Coğrafyanın Yerel Sürekliliği." Zenodo, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.19182399
  • Ong, Walter J. Orality and Literacy: The Technologizing of the Word. London: Methuen, 1982.
  • Tuan, Yi-Fu. Space and Place: The Perspective of Experience. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1977.
  • Smith, David M. Moral Geographies: Ethics in a World of Difference. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2000.
  • Gruenewald, David A. "The Best of Both Worlds: A Critical Pedagogy of Place." Educational Researcher 32, no. 4 (2003): 3–12.