DİVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE TEKRARLI FİİLLER

Takroriy murakkab fe'llar tilshunoslar tomonidan 'ildizga asoslangan toʻldiruvchi', 'ildizlanish', 'obyektni takrorlovchi fe'llar', 'tuzilishdan kelib chiqqan fe'l naqshlari' va 'tuzilishli birikmalar' atamalari ostida oʻrganilgan. Zamonaviy turk tilida uchraydigan “biçki biçmek, çalgı çalmak, ekin ekmek, içki içmek, oyun oynamak, yazı yazmak, yemek yemek” kabi tuzilmalar Qadimgi turk tilida ham kuzatiladi. Qadimgi turk tilida “sakınç sakın-, nom nomla-, yarlıg yarlıka-, küsüş küse-“ kabi fe'llar obyektni takrorlovchi murakkab fe'llar deb atalgan. Mahmud Koshgʻariy bu tuzilmalarni "Dīvānu Lugāti't-Türk"da misollar bilan keltirgan. Qoʻshimcha yasash / obyektni takrorlovchi fe'llar ma'lum qoidalar doirasida birlashgan. Mahmud Koshgari bu qoidalarni tegishli joylarda keltirgan va bunday tuzilmalar nima uchun zarurligini tushuntirgan. Oldingi tadqiqotlarda bu fe'llar roʻyxatga olingan va ularning sintaktik tahlillari oʻtkazilgan.

Ushbu tadqiqotda Dīvānu Lugāti't-Türkdagi ob'ektni takrorlovchi fe'llarning tuzilma shakllari ikki guruhda oʻrganildi. Ushbu fe'llarda qardosh soʻzlarning takrorlanish sabablari muhokama qilindi.