Published April 24, 2026 | Version v1
Dataset Open

TRANZITIVLIK VA TERMINATIVLIK MA'NOLARINING INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA FE'L BIRIKISH IMKONIYATLARIGA TA'SIRI VA ULARNING NUTQ JARAYONIDA NAMOYON BO'LISHI

Authors/Creators

  • 1. katta o'qituvchi Ingliz tili amaliy tarjima kafedrasi, Tarjimonlik fakulteti O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti

Description

Mazkur maqola tranzitivlik va terminativlik kategoriyalarining ingliz va o‘zbek tillarida fe’llarning birikish imkoniyatlariga ta’siri hamda ularning nutq jarayonida namoyon bo‘lishini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda fe’llarning semantik va sintaktik xususiyatlari qiyosiy tahlil asosida ko‘rib chiqilib, ushbu kategoriyalarning fe’l kombinatorikasini shakllantirishdagi roli aniqlashtiriladi. Tahlil jarayonida tranzitiv fe’llarning ob’ekt bilan bog‘lanish xususiyati, intransitiv fe’llarning esa ob’ektsiz qo‘llanishi yoritildi. Shuningdek, terminativlik kategoriyasi orqali harakatning yakunlangan yoki davomiyligi ifodalanishi ingliz va o‘zbek tillari misolida ko‘rsatildi. Natijalar fe’llarning kombinator imkoniyatlari qat’iy emasligi, balki kontekstga bog‘liq holda o‘zgarishini tasdiqladi. Tadqiqot yakunida tranzitivlik va terminativlik kategoriyalarining fe’llarning nutqdagi funksional imkoniyatlarini kengaytirishi hamda ularning semantik aniqligini ta’minlashdagi muhim o‘rni asoslab berildi. Mazkur natijalar nazariy tilshunoslik, qiyosiy lingvistika va tarjimashunoslik sohalari uchun amaliy ahamiyatga ega.

Files

Inamova D 2.pdf

Files (147.0 kB)

Name Size
md5:e37e96c25f65fb2187203a3b4af9a195
147.0 kB Preview Download

Additional details

References

  • Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003. – 499 p
  • 2.Rahmatullayev Sh. O'zbek tilining izohli lug'ati. – Toshkent: O'zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006.
  • 3.Nurmonov A., Mahmudov N. O'zbek tilining nazariy grammatikasi. – Toshkent: Fan, 2010. – 320 b.
  • 4.Inamova D. Tranzitivlik va terminativlik ma'nolarining fe'l kombinatorikasiga munosabatining kontekstda voqealanishi (ingliz va o'zbek tillari misolida). О'zbekiston milliy universiteti xabarlari, 2026, 2. 285 b.
  • 5.Inamova D. Molodoy uchyoniy 6 son. 2016. Enlarging Vocabulary in the English Language. P.P 950-952